Vlak voor de behandeling in de Eerste Kamer publiceerde de Belastingdienst in december 2015 een overzicht van de criteria waarmee zij arbeidsrelaties van zzp’ers wilde gaan beoordelen. De timing was geen toeval: in januari 2016 zou de senaat stemmen over de afschaffing van de VAR en de invoering van modelovereenkomsten onder de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA).
Met het overzicht maakte de fiscus inzichtelijk wanneer werk volgens haar als dienstverband zou gelden — de hoofdregel in het nieuwe stelsel — en wanneer zelfstandigheid de uitzondering vormde. Daarmee kon de Eerste Kamer de beoogde uitvoeringspraktijk meewegen in haar oordeel over het wetsvoorstel.
Felle kritiek onder de kop ‘Help! De fiscus probeert zzp’ers leeg te trekken’
De gepubliceerde criteria stuitten meteen op weerstand. ZZP-expert Pierre Spaninks publiceerde in zijn wekelijkse column voor Quote een kritisch stuk onder de kop “Help! De fiscus probeert zzp’ers leeg te trekken”. Volgens hem had de Belastingdienst weinig oog voor de praktijk van het zelfstandig ondernemerschap.
Een van de bezwaren betrof het idee dat al sprake zou zijn van een dienstverband zodra een opdrachtnemer de aanwijzingen van de opdrachtgever moest opvolgen. Critici wezen erop dat een zelfstandige die zich niet aan gemaakte afspraken houdt, simpelweg wanprestatie levert — en dat het opvolgen van afspraken dus geen bewijs van een dienstverband kan zijn. De vrees onder zelfstandigen was dat het nieuwe stelsel vooral bedoeld was om zoveel mogelijk arbeidsrelaties als dienstverband aan te merken, met naheffing van loonbelasting en premies als gevolg.
De Eerste Kamer ging in februari 2016 alsnog akkoord met de Wet DBA. De wet bleek in de praktijk zo onwerkbaar dat de handhaving jarenlang werd uitgesteld — een voorbode van de discussie die tot op vandaag voortduurt.
Bron: Eerste Kamer · Wet DBA · Belastingdienst
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen — Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS — en plaatst ontwikkelingen waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.