Wat betekent VBAR?

Wat was de VBAR?

De VBAR was een wetsvoorstel dat twee dingen tegelijk wilde regelen: verduidelijken wanneer iemand als zzp’er of als werknemer werkt (het verduidelijkingsdeel), én laagbetaalde zelfstandigen een sterkere rechtspositie geven via een rechtsvermoeden van werknemerschap (het R-deel).

Het voorstel volgde op de Wet DBA en was bedoeld om een einde te maken aan de jarenlange onduidelijkheid op de arbeidsmarkt rond schijnzelfstandigheid. Het wetsvoorstel werd op 7 juli 2025 door minister Van Hijum bij de Tweede Kamer ingediend. Maar het verduidelijkingsdeel stuitte op brede weerstand — van zzp-organisaties, een groot deel van de Tweede Kamer én van veel opdrachtgevers — en is uiteindelijk geschrapt.

De koerswijziging van maart-april 2026

Op 6 maart 2026 kondigde minister Aartsen van Werk en Participatie aan dat het verduidelijkingsdeel van de VBAR van tafel gaat. Dat was het omstreden onderdeel dat wettelijk moest vastleggen wanneer een opdrachtgever iemand als zzp’er mag inhuren. De kritiek was breed: het had te weinig oog voor het ondernemerschap van zelfstandigen en leidde tot onrust in de markt.

Op 9 april 2026 informeerde Aartsen de Tweede Kamer nogmaals in een Kamerbrief over zijn “zzp-koers van rust en duidelijkheid”. Daarin bevestigt hij het schrappen definitief en kondigt hij een communicatiecampagne aan (“Zo kan zzp wél”) en een aanpassing van de webmodule beoordeling arbeidsrelaties. Op 15 april volgde een plenair Kamerdebat. Op 21 april 2026 stemde de Tweede Kamer in met het wetsvoorstel rechtsvermoeden (Wet 36.783): vrijwel alle partijen voor, alleen FVD tegen.

Overzicht: wat verdwijnt, wat blijft?

Het rechtsvermoeden van werknemerschap

Het rechtsvermoeden houdt in dat een zzp’er met een uurtarief onder de €38 (peildatum 1 januari 2026) straks bij de rechter kan claimen dat hij feitelijk werknemer is. De bewijslast wordt dan omgedraaid: niet de zzp’er hoeft te bewijzen dat hij werknemer is, maar de opdrachtgever moet aantonen dat er sprake is van echte zelfstandigheid. Kan de opdrachtgever dat niet, dan is sprake van schijnzelfstandigheid en heeft de werkende recht op loondoorbetaling bij ziekte, ontslagbescherming en de andere arbeidsrechtelijke bescherming.

Een aangenomen amendement bepaalt dat de €38-tariefgrens jaarlijks wordt geïndexeerd op basis van de gemiddelde cao-loonontwikkeling, niet op basis van het minimumloon. Dat moet voorkomen dat beleidsmatige aanpassingen onbedoelde gevolgen hebben voor het rechtsvermoeden. Er geldt geen overgangsrecht: vanaf inwerkingtreding kunnen ook bestaande overeenkomsten onder het rechtsvermoeden vallen.

Wie kan een beroep doen op het rechtsvermoeden? Alleen de werkende zelf, eventueel bijgestaan door een vakbond. De Belastingdienst, de Arbeidsinspectie en het UWV kunnen er geen gebruik van maken. De wet geldt ook niet voor situaties waarin een zzp’er werkt voor een particuliere opdrachtgever. Het rechtsvermoeden heeft uitsluitend civielrechtelijke werking — geen fiscale werking.

Wat is de Zelfstandigenwet?

De Zelfstandigenwet vervangt het geschrapte verduidelijkingsdeel van de VBAR. Dit is een initiatiefwetsvoorstel dat minister Aartsen als Kamerlid zelf schreef, samen met D66, CDA en SGP. Nu hij minister is, krijgt hij de ruimte om de wet verder uit te werken. De wet is geïnspireerd op Belgische wetgeving en markeert een andere benadering: niet de arbeidsrelatie staat centraal, maar het ondernemerschap van de zelfstandige zelf.

De Zelfstandigenwet werkt met drie toetsen:

• Een zelfstandigentoets: gedraagt iemand zich als ondernemer in het economisch verkeer? (Ondernemersrisico, meerdere opdrachtgevers, eigen tarief, voorzieningen voor pensioen en arbeidsongeschiktheid.)
• Een werkrelatietoets: hoe ziet de feitelijke arbeidsrelatie eruit? (Gezag, aansturing, inbedding in de organisatie.)
• Een sectoraal rechtsvermoeden: per sector kan worden vastgelegd welke contractvorm de norm is.

Minister Aartsen wil het wetsvoorstel eind 2026 naar de Raad van State sturen, met als beoogde inwerkingtreding 1 januari 2028. Tot die tijd geldt de Wet DBA als wettelijk kader, aangevuld met de Deliveroo- en Uber-criteria uit de rechtspraak.

Tijdlijn

Veelgestelde vragen