Veertien aanbieders van lijfrenteproducten en het Verbond van Verzekeraars willen dat de Belastingdienst voortaan zelf laat zien hoeveel iemand aftrekbaar mag inleggen voor zijn pensioen. Dat staat in het visiedocument dat de Taskforce derde pijler pensioen op 11 november 2025 presenteerde. Volgens de aanbieders, waaronder Rabobank, ING, ABN AMRO, Nationale-Nederlanden, a.s.r. en Brand New Day, is de derde pijler zo complex dat vooral zelfstandigen er niet aan beginnen.
Elf procent van de zelfstandigen legde in 2020 iets in de derde pijler in
De derde pijler is de verzamelnaam voor individuele pensioenproducten: de lijfrenteverzekering, de lijfrenterekening (banksparen) en het lijfrentebeleggingsrecht. Zzp’ers die niet onder een verplichte beroeps- of bedrijfstakpensioenregeling vallen, zijn daarop aangewezen voor alles boven de AOW. De Taskforce baseert zich op onderzoek van de AFM van 2 maart 2023: in 2020 legde 11 procent van de zelfstandigen enig bedrag in de derde pijler in, tegen 5 procent van de werknemers. De toezichthouder wees toen op drie drempels: onbekendheid, moeilijke toegang en producten die lastig te vergelijken zijn.
Volgens het visiedocument leidt die complexiteit tot keuzestress en uitstelgedrag, vooral bij zelfstandigen. De berekening van de jaarruimte, het bedrag dat je jaarlijks aftrekbaar mag inleggen, ervaren veel mensen als ingewikkeld. De Taskforce adviseert daarom het ministerie van Financiën om de jaarruimte en de reserveringsruimte in de systemen van de Belastingdienst te tonen. Die heeft volgens de Taskforce bijna alle gegevens al in huis; alleen de pensioenopbouw bij werkgevers ontbreekt, en die zouden pensioenuitvoerders dan verplicht moeten aanleveren.
Aanbieders beloven eenduidige termen en inzicht in alle kosten
De aanbieders nemen ook zelf maatregelen. Er komt een gezamenlijke begrippenlijst, zodat vergelijkbare producten niet meer onder verschillende namen worden verkocht. Kosten willen zij zoveel mogelijk op dezelfde manier weergeven, inclusief indirecte kosten, en op de productpagina zelf in plaats van alleen in de voorwaarden. Daarnaast onderzoekt de Taskforce één centrale plek waar mensen hun opgebouwde lijfrentekapitaal kunnen inzien; mijnpensioenoverzicht.nl toont nu alleen de AOW en het werkgeverspensioen.
Een tweede verzoek aan de overheid gaat over de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet. Bij zelfstandigen komt de lijfrentepremie niet in mindering op het inkomen waarover die bijdrage wordt berekend, tot het maximum van 75.864 euro in 2025, terwijl over de latere lijfrente-uitkering opnieuw bijdrage wordt geheven. Bij pensioenopbouw via een werkgever speelt dat niet. De Taskforce vraagt om reparatie van deze dubbele heffing.
Actualisering: kabinet ziet geen aanleiding voor maatregelen (september 2026)
Nieuwere cijfers bevestigen het beeld. Volgens voorlopige CBS-cijfers betaalde in 2024 10,4 procent van de 1,2 miljoen zzp’ers met een hoofdinkomen uit ondernemerschap premie voor een lijfrente; het CBS hanteert een andere afbakening dan de AFM, maar ook in die reeks is het aandeel sinds 2022 licht gestegen. In de CBS/TNO-enquête van 2025 noemt 46 procent van de zzp’ers zonder pensioenvoorziening als reden dat zij het niet kunnen betalen, 36 procent is er nog niet aan toegekomen. Het kabinet schreef op 26 mei 2026 in de verzamelbrief pensioenonderwerpen dat de ontwikkeling “vooralsnog geen aanleiding” geeft tot aanvullende maatregelen en dat in het najaar van 2026 een tweede meting volgt; de verzamelbrief van 9 september 2026 zwijgt over zelfstandigen. Het Belastingplan 2027 van 15 september 2026 beweegt de andere kant op: de maximumbedragen voor lijfrentepremies worden in 2027 niet volledig met de inflatie verhoogd maar voor 48 procent, en de aftoppingsgrens van 137.800 euro blijft tot en met 2032 bevroren.
Bron: Verbond van Verzekeraars, persbericht en visiedocument “Van drempels naar kansen” (11 november 2025) · AFM, “Drempels voor consumenten bij zelf opbouwen pensioen” (2 maart 2023) · CBS, “Hebben zzp’ers een voorziening voor arbeidsongeschiktheid of pensioen?” (bijgewerkt 18 juni 2026) · Tweede Kamer, verzamelbrieven pensioenonderwerpen van 26 mei en 9 september 2026 (32043)
Redactionele noot: dit artikel is in september 2026 redactioneel herzien.
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen: Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS. Ontwikkelingen worden waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid geplaatst. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.