Zzp-expert Pierre Spaninks waarschuwde in mei 2015 in zijn Quote-column tegen al te veel enthousiasme over broodfondsen, de schenkkringen waarin zelfstandigen elkaar bij ziekte ondersteunen. Zijn oordeel was onomwonden: “wachten op ongelukken”.
De aanleiding lag bij de verzekeraars zelf. NRC had die week bericht dat zelfstandigen die een beroep deden op hun arbeidsongeschiktheidsverzekering opvallend vaak nul op het rekest kregen. Voor Spaninks verklaarde dat waarom veel zzp’ers zich niet vrijwillig verzekerden en al helemaal niets zagen in een verplichte verzekering, en waarom ze hun vangnet steeds vaker zelf organiseerden, door te sparen of via een broodfonds.
De beweging was toen nog bescheiden. Volgens De BroodfondsMakers bestonden er 141 broodfondsen met samen 5.200 deelnemers, en zaten er negen nieuwe fondsen in de pijplijn. Gezamenlijk hadden die fondsen zo’n 4,3 miljoen euro in kas, omgerekend ruim 800 euro per deelnemer, als buffer voor de circa één procent van de deelnemers die op dat moment ondersteuning kreeg: een groep van ongeveer vijftig mensen. Voor Spaninks was juist die kleinschaligheid het probleem: het stelsel had zich nog niet bewezen bij tegenwind, en wie er zijn geld in stopte, moest zich daarvan bewust zijn.
Actualisering: de ongelukken bleven uit, de kanttekeningen niet
Spaninks’ voorspelling is elf jaar later niet uitgekomen. Het broodfonds groeide uit tot een gevestigd fenomeen: half 2026 telt Nederland volgens De BroodfondsMakers 677 broodfondsen met zo’n 32.000 deelnemers, ruim zes keer zoveel als in 2015, en van grote ongelukken is publiekelijk niets gebleken. Tegelijk blijft de kern van zijn waarschuwing staande, want een broodfonds is geen verzekering: de schenkingen lopen maximaal twee jaar, langdurige arbeidsongeschiktheid dekt het niet, en de continuïteit leunt volledig op de kaspositie en het onderlinge vertrouwen van de groep. Met de verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid (BAZ) die het kabinet voorbereidt, staat bovendien een stelselwijziging voor de deur die de plek van het broodfonds in het zzp-vangnet opnieuw zal bepalen.
Bron: Pierre Spaninks / Quote (mei 2015) · De BroodfondsMakers · NRC
Redactionele noot: dit artikel is in augustus 2026 redactioneel herzien.
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen: Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS. Ontwikkelingen worden waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid geplaatst. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.