De Nederlandsche Bank (DNB) meldt op 15 oktober 2026 dat meer dan de helft van de gestopte zzp’ers binnen een kwartaal weer betaald werk heeft, en dat slechts 7 procent werkloos wordt. Volgens de analyse van de centrale bank waren er medio 2026 ongeveer 131.000 minder zzp’ers dan eind 2024, toen het aantal werkenden met zzp-werk als hoofdbaan een piek bereikte van bijna 1,3 miljoen. Hoofdbaan is de baan waarin iemand de meeste uren maakt. Sindsdien starten minder mensen als zzp’er en stoppen er meer. Hoe die cijfers zich verhouden tot de tellingen van het CBS en de KVK staat in de kennisbankpagina Hoeveel zzp’ers zijn er in Nederland?
Een derde van de gestopte zzp’ers naar vast werk, een even grote groep naar flexibel werk
Van de gestopte zzp’ers stroomt volgens DNB ongeveer een derde door naar een vaste baan of een baan met uitzicht op een vast contract. Een vergelijkbaar grote groep vindt flexibel werk, en een deel gaat verder als ondernemer met personeel. Het aandeel van 7 procent dat werkloos raakt, is volgens de bank vergelijkbaar met eerdere jaren. DNB concludeert daaruit dat de krimp van het aantal zzp’ers vooral een verschuiving binnen de arbeidsmarkt is, en geen grotere uitstroom naar werkloosheid.
Bijna de helft wisselt van sector, bijna 40 procent van beroep
Opvallend noemt DNB dat veel ex-zzp’ers niet hetzelfde werk in loondienst gaan doen. Bijna de helft van wie ander werk vindt, stapt over naar een andere sector, relatief vaak naar zorg en welzijn, naar overheid en onderwijs of naar handel, vervoer en horeca. Bijna 40 procent werkt een kwartaal later in een andere beroepsgroep. DNB tekent daarbij aan dat een andere bedrijfstak of beroepsgroep niet automatisch betekent dat iemand volledig ander werk is gaan doen. Een deel van die verschuiving kan samenhangen met de manier waarop het werk vóór en na de overstap wordt geregistreerd.
Geen uitsluitsel over rol van de handhaving
De daling valt samen met het einde van het handhavingsmoratorium op 1 januari 2025, de periode waarin de Belastingdienst vrijwel niet optrad tegen schijnzelfstandigheid. Sindsdien controleert de dienst weer actief op arbeidsrelaties. Of die handhaving de belangrijkste oorzaak is, kan DNB op basis van deze cijfers niet vaststellen: de data bevatten geen informatie over de redenen waarom zzp’ers stoppen. Wel ziet de bank aanwijzingen, zoals relatief veel beweging tussen zelfstandigheid en loondienst in sectoren waar schijnzelfstandigheid vaak ter discussie staat: zorg, bouw, facilitaire en zakelijke dienstverlening. Over inkomen en arbeidsvoorwaarden na de overstap zegt de analyse niets. Het CBS publiceert op 30 oktober de cijfers over het derde kwartaal; het tweede kwartaal liet de zesde daling op rij zien.
Bron: DNB, Veel ex-zzp’ers vinden snel ander werk en wisselen daarbij van sector of beroep (15 oktober 2026) · CBS, kwartaalbericht arbeidsmarkt (30 juli 2026) · CBS, publicatiekalender
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen: Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS. Ontwikkelingen worden waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid geplaatst. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.