Zelfstandigenaftrek 2026 en 2027: bedragen, voorwaarden en wat er verdwijnt

Het korte antwoord

Twee misverstanden. Het eerste: dat de zelfstandigenaftrek verdwijnt. Dat is niet aan de orde; de afbouw stopt volgens de wet bij 900 euro in 2027, en het Belastingplan 2027 laat dat bedrag ongemoeid. Het tweede: dat de startersaftrek al per 2027 is afgeschaft, zoals het kabinet in april 2026 aankondigde. Dat bleek voor de Belastingdienst niet uitvoerbaar; het Belastingplan 2027, dat de Tweede Kamer op 12 november 2026 aannam, regelt 10 euro in 2027 en afschaffing per 2028.

Wat is de zelfstandigenaftrek?

De zelfstandigenaftrek is een onderdeel van de ondernemersaftrek in de inkomstenbelasting (artikel 3.76 van de Wet inkomstenbelasting 2001): een vast bedrag dat je van je winst uit onderneming aftrekt voordat de belasting wordt berekend. De aftrek geldt alleen voor ondernemers die inkomstenbelasting betalen over hun winst, dus voor een eenmanszaak, een vennootschap onder firma of een maatschap. Wie via een bv werkt, is geen ondernemer voor de inkomstenbelasting en krijgt de aftrek niet; zie Eenmanszaak of bv.

De zelfstandigenaftrek bestaat sinds 1970 (Staatsblad 1970, 604). Het doel is volgens de evaluatie van SEO Economisch Onderzoek en Dialogic uit 2024 meermaals veranderd: van vereenvoudiging van de inkomstenbelasting bij de invoering tot het stimuleren van ondernemerschap sinds 2017. Sinds 2020 bouwt de overheid het bedrag af, van 7.280 euro in 2019 naar 900 euro in 2027, en sinds het Belastingplan 2023 versneld, om het belastingverschil tussen werknemers en zelfstandigen te verkleinen. De Nederlandsche Bank noemde die afbouw in mei 2026 “een verstandige stap” en pleitte voor verder gaan; lees onze analyse van het DNB-rapport.

Naast de zelfstandigenaftrek bestaat de mkb-winstvrijstelling: 12,7 procent van de winst die overblijft na de ondernemersaftrek, in 2025, 2026 en volgens het Belastingplan 2027 ook in 2027. Die vrijstelling krijg je ook zonder urencriterium, en bij een winst boven ongeveer 10.600 euro is zij naar onze berekening groter dan de zelfstandigenaftrek van 1.200 euro.

Wie heeft recht op de zelfstandigenaftrek?

De Belastingdienst stelt twee voorwaarden. Je moet ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting, en je moet voldoen aan het urencriterium. Over winst die je als medegerechtigde behaalt (bijvoorbeeld als commanditair vennoot) krijg je de aftrek niet. Werk je in een vof of maatschap met een huisgenoot, je ouders of je kinderen, doe je vooral ondersteunend werk en zouden vreemden zo’n samenwerking niet aangaan, dan tellen je uren niet mee.

Ondernemer voor de inkomstenbelasting

De Belastingdienst beoordeelt dat aan de hand van onder meer zelfstandigheid, ondernemersrisico, het aantal opdrachtgevers en de omvang van je werkzaamheden. Dat is een andere toets dan de vraag of je voor een opdrachtgever schijnzelfstandig bent; die staat op Wanneer ben je écht zzp’er? Twijfel je, gebruik dan de OndernemersCheck op belastingdienst.nl.

Urencriterium: 1.225 uur per jaar

Je besteedt in het kalenderjaar minimaal 1.225 uur aan je onderneming. Alle uren tellen, niet alleen de uren die je aan klanten factureert: offertes schrijven, administratie, acquisitie, je website, zakelijke reistijd. Uren waarin je alleen beschikbaar bent, zonder te werken, tellen niet. Start of stop je in de loop van het jaar, dan moet je in dat deel van het jaar toch de volle 1.225 uur halen; herrekenen naar een kortere periode mag niet. De uren die je in datzelfde jaar vóór je inschrijving aan de voorbereiding besteedde (ondernemingsplan, website, eerste acquisitie) tellen mee, als je ze aannemelijk kunt maken. Onderbreek je het werk door zwangerschap, dan tellen de niet-gewerkte uren over in totaal zestien weken toch mee. Je moet de uren aannemelijk kunnen maken, bijvoorbeeld met je agenda, offertes, urenbriefjes en facturen.

Werk je ook in loondienst, dan geldt een tweede eis: je besteedt meer tijd aan je onderneming dan aan je baan. Die eis vervalt voor wie in een van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer was.

AOW-leeftijd: de helft

Heb je aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd bereikt (67 jaar in 2026 en 2027, 67 jaar en 3 maanden vanaf 2028), dan krijg je 50 procent van de zelfstandigenaftrek: 600 euro in 2026 en 450 euro in 2027. Dat geldt ook voor de startersaftrek. Bereik je de AOW-leeftijd in de loop van 2026, dan krijg je over 2026 dus nog de volle 1.200 euro en vanaf 2027 de helft.

Hoeveel is de zelfstandigenaftrek in 2025, 2026 en 2027?

De zelfstandigenaftrek is in 2026 1.200 euro, in 2025 was hij 2.470 euro en in 2027 wordt hij 900 euro. Dat laatste is geen voorstel: het Belastingplan 2023 (Staatsblad 2022, 532, artikel V) legde al vast dat het bedrag per 1 januari 2027 naar 900 euro gaat. Het Belastingplan 2027 bevestigt dat in zijn parametertabel en stelt geen verdere verlaging voor; ook bij de stemmingen in de Tweede Kamer op 12 november 2026 stond naar onze telling geen voorstel over de zelfstandigenaftrek. De Tweede Kamer verwierp op 1 oktober 2026 bij de Algemene Financiële Beschouwingen een motie van het lid Al Biyati om de verdere afbouw stop te zetten (40 van de 150 stemmen voor); een motie van het lid Vermeer van 22 april 2026 om de startersaftrek niet af te schaffen haalde 53 stemmen.

Bron: Belastingdienst (bedragen tot en met 2026), Staatsblad 2022, 532 (900 euro per 2027), Kamerstukken II 37 022, nr. 3 (startersaftrek 2027 en 2028, voorstel van 15 september 2026, op 12 november 2026 aangenomen door de Tweede Kamer en nog niet door de Eerste Kamer). Voor 2028 is geen nieuwe verlaging van de zelfstandigenaftrek voorgesteld.

Wat levert de zelfstandigenaftrek netto op? Rekenvoorbeeld 2026

Het belastingvoordeel van de zelfstandigenaftrek begint bij de aftrek maal je tarief: in 2026 35,75 of 37,56 procent, en ook boven 78.426 euro inkomen niet meer dan 37,56 procent. Omdat de aftrek ook je mkb-winstvrijstelling iets verlaagt, is dat per 1.200 euro aftrek ongeveer 390 euro inkomstenbelasting. Daarna werkt de lagere belastbare winst door in je heffingskortingen en je Zvw-bijdrage, en dat maakt het verschil. Bij een winst tot ongeveer 30.000 euro verlaagt de aftrek ook je arbeidskorting, die daar nog 31 cent per euro opbouwt, zodat er naar onze berekening maar ongeveer 100 euro overblijft. Bij een winst van 50.000 euro komt er juist zo’n 100 euro bij (hogere algemene heffingskorting, lagere Zvw-bijdrage), tot ongeveer 490 euro. Tussen 55.000 en 90.000 euro winst is het ongeveer 580 euro, omdat ook de arbeidskorting dan minder wordt afgebouwd. Voor 2027 (900 euro aftrek) liggen die bedragen ongeveer een kwart lager.

Eigen rekenvoorbeeld, zonder startersaftrek en zonder andere aftrekposten. Over de belastbare winst bereken je de inkomstenbelasting volgens de schijven voor wie de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt (in 2026: 35,75 procent tot 38.883 euro, 37,56 procent tot 78.426 euro, daarboven 49,50 procent); daarna gaan de heffingskortingen eraf.

Bruto, zonder doorwerking in de mkb-winstvrijstelling, is 1.200 euro tegen 37,56 procent ongeveer 451 euro (2025: 2.470 euro tegen 37,48 procent, ongeveer 926 euro; 2024: 36,97 procent). De beperking tot het tarief van de tweede schijf geldt op grond van artikel 2.10, tweede lid, Wet IB 2001 alleen voor wie met inkomen plus aftrekposten boven 78.426 euro uitkomt; het percentage volgt via artikel 10.2a jaarlijks het tarief van de tweede schijf, voor 2027 stond in het wetsvoorstel Belastingplan 2027 38,16 procent. De Tweede Kamer nam op 12 november 2026 een amendement van Grinwis en Van Brenk aan (Kamerstukken II 37 022, nr. 42) dat het tarief van de tweede schijf met 0,14 procentpunt verlaagt; dat geeft naar onze optelling 38,02 procent (bruto ongeveer 342 euro bij 900 euro aftrek). Het tarief staat pas vast als ook de Eerste Kamer het Belastingplan 2027 heeft aangenomen.

In dit voorbeeld verlaagt de zelfstandigenaftrek de belastbare winst met 1.047,60 euro (1.200 euro min 12,7 procent daarvan); tegen 37,56 procent is dat ongeveer 393 euro inkomstenbelasting, en met de hogere algemene heffingskorting en de lagere Zvw-bijdrage naar onze berekening ongeveer 490 euro in totaal. In 2027 is dat bij 900 euro aftrek en 38,02 procent naar onze berekening ongeveer 375 euro. Wie zijn tarief op het voordeel van vóór de afbouw heeft gebaseerd, rekent te laag: zie Uurtarief bepalen als zzp’er.

Wat als je winst lager is dan de aftrek?

De zelfstandigenaftrek is nooit meer dan je winst vóór ondernemersaftrek; de aftrek kan je winst niet onder nul brengen. Het deel dat je daardoor niet gebruikt, heet de niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek. De Belastingdienst stelt dat bedrag per jaar vast in een beschikking, die je op je aanslagbiljet vindt, en je mag het in de negen volgende jaren verrekenen, in volgorde van ontstaan, in een jaar waarin je winst hoger is dan de zelfstandigenaftrek van dat jaar en je zelf weer recht hebt op de aftrek (dus het urencriterium haalt). Dat gebeurt niet automatisch: je houdt zelf bij wat je al hebt verrekend en vult het bedrag zelf in je aangifte in.

Het voorbeeld van de Belastingdienst: een winst van 1.500 euro in 2025 bij een aftrek van 2.470 euro geeft een niet-gerealiseerde aftrek van 970 euro. Is de winst in 2026 50.000 euro, dan gaat daar eerst de aftrek van 2026 af (1.200 euro) en daarna de 970 euro uit 2025.

Voor starters geldt deze beperking niet. Wie recht heeft op de startersaftrek, mag de volledige zelfstandigenaftrek plus startersaftrek nemen, ook als het totaal hoger is dan de winst. Je hebt dan een verlies uit onderneming (de mkb-winstvrijstelling maakt dat verlies 12,7 procent kleiner), dat je verrekent met ander inkomen uit werk en woning in hetzelfde jaar, en anders met de drie voorgaande of de negen volgende jaren.

Startersaftrek: 2.123 euro in 2026, voorstel 10 euro in 2027 en 0 in 2028

De startersaftrek is een verhoging van de zelfstandigenaftrek voor beginnende ondernemers: 2.123 euro in 2026, bovenop de 1.200 euro. Samen is dat 3.323 euro. Wat dat oplevert, hangt sterk af van je winst. Bij een winst van 28.000 euro is het naar onze berekening maar enkele honderden euro’s inclusief Zvw-bijdrage: de lagere belastbare winst verlaagt ook je arbeidskorting, die bij zo’n winst nog 31 cent per euro opbouwt. Het kabinet rekent in de nota naar aanleiding van het verslag met hetzelfde patroon: 2.113 euro startersaftrek scheelt bij 20.000 euro winst 93 euro belasting, bij 30.000 euro 581 euro, bij 40.000 euro 878 euro en bij 50.000 euro 914 euro, inclusief Zvw-bijdrage. Je krijgt de verhoging maximaal drie keer in de eerste vijf jaar, onder vier voorwaarden van de Belastingdienst: je hebt recht op de zelfstandigenaftrek; je was in de afgelopen vijf jaar niet elk jaar ondernemer voor de inkomstenbelasting; je paste de zelfstandigenaftrek in die vijf jaar hoogstens twee keer toe (een jaar waarin je winst te laag was en de aftrek op nul is gezet, telt daarbij wél als toepassing); en er was geen geruisloze terugkeer uit een bv. Heb je er recht op, dan vink je de startersaftrek in de aangifte aan en wordt het bedrag bij de zelfstandigenaftrek opgeteld; je mag niet kiezen om de startersaftrek in een jaar over te slaan.

Wat het Belastingplan 2027 voorstelt

Het kabinet kondigde op 20 april 2026 aan de startersaftrek per 1 januari 2027 af te schaffen, als dekking voor het pakket tegen de hoge energieprijzen (lees ons artikel van 20 april). In het Belastingplan 2027 van 15 september 2026 (Kamerstukken II 37 022) is dat anders uitgewerkt. De toelichting: “Omdat afschaffing van de startersaftrek per 1 januari 2027 niet uitvoerbaar is, vindt eerst per 1 januari 2027 een verlaging plaats van de startersaftrek van € 2.123 naar € 10. Vervolgens wordt de startersaftrek per 1 januari 2028 afgeschaft.” Er komt geen overgangsrecht: wie in 2025 of 2026 is gestart en op drie jaar startersaftrek rekende, krijgt in 2027 10 euro en daarna niets. “Zij kunnen in 2026 uiteraard nog wel gebruik maken van de startersaftrek”, aldus de toelichting. Lees ons artikel over het Belastingplan 2027.

Volgens de toelichting maken ongeveer 250.000 ondernemers gebruik van de startersaftrek. De afschaffing levert 112 miljoen euro op in 2027 en 99 miljoen euro structureel. Het kabinet baseert zich op de evaluatie van de fiscale ondernemersregelingen uit 2024, die de startersaftrek “waarschijnlijk zeer beperkt doelmatig en beperkt doeltreffend” noemt. Tegelijk wil het kabinet per 2028 de regeling willekeurige afschrijving voor starters schrappen, via de Eindejaarsregeling 2026, die nog moet verschijnen.

Toeslagen: controleer je voorschot

De toelichting waarschuwt voor een bijeffect. De startersaftrek verlaagt je verzamelinkomen, en dat inkomen bepaalt je toeslagen. Valt de aftrek weg, dan wordt je verzamelinkomen in 2027 en 2028 hoger dan de Belastingdienst op basis van eerdere jaren schat. Ontvang je toeslagen, controleer dan voor die jaren zelf de voorschotbeschikking en pas het geschatte inkomen aan, anders moet je achteraf terugbetalen. Praktisch: wijzig in december in Mijn toeslagen je geschatte inkomen 2027 zodra de voorschotbeschikking binnenkomt, en doe dezelfde schatting in je verzoek voorlopige aanslag 2027. Andersom geldt voor 2026: de startersaftrek verlaagt je verzamelinkomen 2026, dus wie zijn inkomen bij Toeslagen te hoog schatte, krijgt juist een nabetaling. De Belastingdienst voorziet daar volgens de toelichting geen aparte communicatie over; wel gerichte signalering in bestaande communicatie met starters en via de eigen website en Ondernemersplein. Hetzelfde geldt voor de afbouw van de zelfstandigenaftrek zelf: ook de stap van 1.200 naar 900 euro verhoogt je verzamelinkomen, en dat hoort in je schatting voor de voorlopige aanslag 2027.

Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid

Voor wie vanuit een arbeidsongeschiktheidsuitkering een onderneming begint, bestaat een aparte regeling: de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid. De aftrek is 12.000 euro in het eerste jaar, 8.000 euro bij de tweede toepassing en 4.000 euro bij de derde, maar nooit meer dan de winst. Het urencriterium is verlaagd tot 800 uur per jaar. Het is een vervangende regeling: je komt er alleen voor in aanmerking als je níet aan de gewone 1.225 uur voldoet, en wie daar niet aan voldoet, heeft geen zelfstandigenaftrek en geen gewone startersaftrek. Het is dus de ene route of de andere.

Bron: Belastingdienst, startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid. De aftrek is nooit meer dan de winst van dat jaar.

De voorwaarden van de Belastingdienst: je hebt aan het begin van het jaar de AOW-leeftijd nog niet bereikt; je bent ondernemer voor de inkomstenbelasting; je was in een of meer van de vijf voorgaande jaren geen ondernemer; je kunt een arbeidsongeschiktheidsuitkering krijgen (WIA, WAO, Waz, Wajong, een vergelijkbare buitenlandse regeling, een aangewezen regeling of een periodieke uitkering uit een verzekering bij invaliditeit of ongeval); je voldoet aan het verlaagde urencriterium van 800 uur; en er was geen geruisloze terugkeer uit een bv.

Ook deze regeling verdwijnt volgens het Belastingplan 2027, per 1 januari 2029. Het kabinet wijst erop dat het gebruik sinds 2010 is gedaald van 0,5 naar 0,1 procent van de ondernemers en dat de uitvoeringskosten hoog zijn in verhouding tot de omvang; de opbrengst is 2 miljoen euro per jaar. Wie vanuit een uitkering start, kan de regeling nog gebruiken voor de belastingjaren tot en met 2028; wie in 2028 start, krijgt dus maar één jaar, en wie daarna start niets.

Wat kun je nu al doen?

• Houd je uren bij, ook al ben je al jaren ondernemer: 1.225 uur in 2026 is de voorwaarde voor de 1.200 euro, en de Belastingdienst mag bij een controle om je agenda, offertes en facturen vragen.
• Start je nog in 2026, dan moet je in de rest van het jaar toch 1.225 uur halen. Lukt dat, dan krijg je over 2026 de volle 1.200 plus 2.123 euro; lukt het niet, dan niets. Herrekenen naar een deel van het jaar mag niet.
• Ben je in 2025 of 2026 gestart en rekende je op drie jaar startersaftrek: reken met 10 euro in 2027 en niets in 2028, tenzij de Eerste Kamer het Belastingplan 2027 verwerpt. Controleer je voorlopige aanslag 2027 en, als je toeslagen krijgt, je voorschotbeschikking.
• Reken je uurtarief door met wat de aftrek jou werkelijk oplevert: bij een winst tot ongeveer 30.000 euro is dat in 2026 maar ongeveer 100 euro (de lagere winst verlaagt ook je arbeidskorting), tussen 35.000 en 50.000 euro ongeveer 460 tot 490 euro en daarboven tot ongeveer 580 euro; in 2027 ligt alles ongeveer een kwart lager. Niet met de bedragen van vóór de afbouw. Zie Uurtarief bepalen als zzp’er.
• Is je winst in 2026 lager dan 1.200 euro, noteer dan het bedrag van de niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek op je aanslag: je moet het in een later jaar zelf invullen. Staat het er niet op, maak dan binnen zes weken bezwaar.
• Zet je je eenmanszaak in de loop van het jaar om in een bv, dan moet je in de maanden ervóór toch 1.225 uur halen om over dat jaar nog aftrek te krijgen; de bv zelf krijgt niets. En een jaar waarin je winst te laag was voor de zelfstandigenaftrek telt voor de startersaftrek toch als een jaar waarin je hem hebt gebruikt.
• Krijg je toeslagen, wijzig dan in december in Mijn toeslagen je geschatte inkomen 2027: zonder startersaftrek en met 900 euro zelfstandigenaftrek is je toetsingsinkomen bij gelijke winst ruim 2.400 euro hoger dan in 2026. Doe hetzelfde in je verzoek voorlopige aanslag 2027.
• Heb je je aangifte over 2025 nog niet gedaan, dan geldt daarvoor 2.470 euro; de deadline was 1 mei 2026 en uitstel aanvragen kan daarna niet meer, dus doe hem zo snel mogelijk alsnog. De checklist staat op Jaaraangifte checklist.
• Stop je in de loop van het jaar, dan geldt het urencriterium van 1.225 uur onverkort; bij staking komt wel de stakingsaftrek (eenmalig maximaal 3.630 euro) in beeld. De Tweede Kamer nam op 12 november 2026 de Wet fiscale stimulering start-ups en scale-ups aan (Kamerstukken II 37 024), die de stakingsaftrek volgens het wetsvoorstel eerst verlaagt naar 908 euro en later afschaft; de ingangsdatum wordt bij koninklijk besluit bepaald en de Eerste Kamer moet nog instemmen.
• Volg de stemming in de Eerste Kamer over het Belastingplan 2027 (volgens de planning op 15 december 2026); wij werken deze pagina daarna bij. Wat de Tweede Kamer op 12 november 2026 aan de tarieven en de arbeidskorting veranderde, staat in ons artikel van 13 november 2026.

Veelgestelde vragen