De personeelstekorten in de gehandicaptenzorg zijn zo hoog opgelopen dat opnamestops dreigen. Daarvoor waarschuwt branchevereniging VGN in gesprek met RTL Nieuws; vooral in de zeer complexe zorg dreigen de problemen te escaleren. In het tweede kwartaal van 2025 stonden 9.350 vacatures open in de sector, een record, en de VGN verwacht dat het tekort verder oploopt: “We verwachten dat dit oploopt tot 33.400 in 2033.” Als er te weinig personeel is, gaat de crisisopvang als eerste dicht, waardoor mensen met een beperking bij wie het thuis niet goed gaat, daar niet terechtkunnen. De VGN noemt dat “heel schrijnend”, omdat ouders dan noodgedwongen zelf zorg moeten leveren “terwijl dat echt niet meer gaat”.
Zzp-afbouw komt bovenop het structurele personeelstekort
Het personeelstekort in de gehandicaptenzorg kent bekende oorzaken: vergrijzing, een groeiende en zwaardere zorgvraag, en teruglopende animo om in de gehandicaptenzorg te werken. Maar dit jaar kwam er een factor bij: door de hervatte handhaving op schijnzelfstandigheid zetten instellingen minder zzp’ers in, omdat ze willen voorkomen dat zelfstandigen in een schijndienstverband werken, wat forse boetes kan opleveren. In de zeer complexe zorg wringt dat het hardst. Bij instellingen als de Hartekamp Groep wordt de noodzakelijke zorg nog geleverd, maar kunnen cliënten bijvoorbeeld niet altijd meer naar buiten; alles wat kwaliteit van leven toevoegt, valt volgens de branchevereniging weg.
Sector trok in oktober al aan de bel
De noodkreet staat niet op zichzelf. Veertien zorgaanbieders stuurden in oktober een brandbrief aan de ministeries van SZW en VWS. Zij onderschrijven het belang van vaste teams, maar stellen dat de tijdelijke inzet van gespecialiseerde zelfstandigen soms noodzakelijk blijft, juist op plekken waar mensen levenslang intensieve en complexe zorg nodig hebben. De huidige uitvoering van de Wet DBA biedt daarvoor volgens de ondertekenaars te weinig ruimte, en zij vrezen dat miljoenenclaims de continuïteit van zorg en de financiële positie van instellingen aantasten.
Actualisering: de escalatie kwam in de zomer (augustus 2026)
De gevreesde escalatie diende zich in juli 2026 aan, toen gehandicaptenzorginstelling SWZ uit Son voor een mogelijk faillissement waarschuwde bij naheffingen en boetes: de instelling wilde van zzp’ers af, maar kan niet zonder. In een gastbijdrage op ZZP Nieuws duidde fiscalist Boris Emmerig die vrees als voorbarig: er zijn nog geen aanslagen opgelegd, over 2025 kunnen geen boetes worden opgelegd en over 2026 alleen vergrijpboetes, die niet zomaar worden uitgedeeld. De spanning die de VGN in november beschreef, tussen wat de zorg nodig heeft en wat de regels toestaan, is daarmee onverminderd actueel.
Bron: RTL Nieuws (18 november 2025) · VGN · brandbrief zorgaanbieders (oktober 2025)
Redactionele noot: dit artikel is in augustus 2026 redactioneel herzien.
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen: Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS. Ontwikkelingen worden waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid geplaatst. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.