Twee concurrerende wetsvoorstellen moeten allebei dezelfde vraag beantwoorden: wanneer mag iemand als zelfstandige werken? Het demissionaire kabinet diende op 4 juli 2025 de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) in bij de Tweede Kamer. Daarnaast ligt er het initiatiefvoorstel voor een Zelfstandigenwet van VVD, D66, CDA en SGP. Nu de formatie na de verkiezingen loopt, is de vraag welke van de twee routes het nieuwe kabinet kiest.
Zelfde probleem, twee tegengestelde vertrekpunten
De VBAR bestaat uit twee delen: een toetsingskader waarmee wordt beoordeeld of een arbeidsrelatie eigenlijk loondienst is, en een rechtsvermoeden van werknemerschap voor wie minder dan 33 euro per uur verdient. De vier initiatiefnemers van de Zelfstandigenwet omarmen dat rechtsvermoeden, maar zetten tegenover het toetsingskader van het kabinet een eigen benadering die vertrekt vanuit de zelfstandige in plaats van vanuit het werknemerschap. Hun voorstel, gebaseerd op het Belgische model, legt in het Burgerlijk Wetboek vast wanneer iemand in ieder geval buiten dienstbetrekking mag werken. Daar staat een verplichting tegenover: zelfstandigen moeten zelf een voorziening treffen voor arbeidsongeschiktheid en pensioen.
Consultatie afgerond, indiening laat op zich wachten
De conceptwettekst van de Zelfstandigenwet lag van 26 mei tot en met 23 juni 2025 ter internetconsultatie, maar is eind november nog niet als wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend. Daarmee bestaan er op papier twee sporen naast elkaar: een ingediend kabinetsvoorstel waarvan de parlementaire behandeling stilligt in afwachting van een nieuw kabinet, en een uitgewerkt alternatief van vier partijen die na de verkiezingen samen aan de formatietafel gewicht in de schaal leggen. Voor zzp’ers en opdrachtgevers betekent het dat de gevraagde duidelijkheid over de beoordeling van arbeidsrelaties opnieuw op de politiek wacht, terwijl de Belastingdienst intussen gewoon handhaaft op schijnzelfstandigheid.
Actualisering: coalitieakkoord hakte de knoop door (augustus 2026)
Begin december 2025 kwam de Zelfstandigenwet terug op de formatietafel. In het coalitieakkoord van januari 2026 werd de VBAR opgesplitst en de Zelfstandigenwet naar voren geschoven, inclusief een opt-out voor zelfstandigen. In maart 2026 schrapte het kabinet het omstreden toetsingskader-deel van de VBAR. Thierry Aartsen, als VVD-Kamerlid een van de initiatiefnemers van de Zelfstandigenwet, werd in het kabinet-Jetten minister van Werk en Participatie en gaat daarmee zelf over de uitwerking.
Bron: Tweede Kamer · Internetconsultatie.nl · VVD
Redactionele noot: dit artikel is in augustus 2026 redactioneel herzien.
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen: Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS. Ontwikkelingen worden waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid geplaatst. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.