Zzp’ers die achteraf als werknemer worden aangemerkt, kunnen aanspraak maken op pensioen bij het bedrijfstakpensioenfonds van hun opdrachtgever, ook wanneer daarvoor nooit premie is afgedragen. Dat volgt uit het principe “geen premie, wel recht”, een solidariteitskenmerk van het Nederlandse pensioenstelsel. Nu de Belastingdienst sinds 1 januari 2025 weer handhaaft op schijnzelfstandigheid, krijgt dit principe nieuwe betekenis voor zelfstandigen en hun opdrachtgevers.
Aanspraken gelden vanaf de eerste werkdag en verjaren niet
Wie volgens het arbeidsrecht als werknemer kwalificeert, bouwt pensioenaanspraken op vanaf het moment dat de werkzaamheden begonnen. Dat het pensioenfonds de werkende in die periode niet kende, doet daar niets aan af. Het fonds moet de niet-betaalde premie verhalen op de werkgever, die het werknemersdeel weer kan verhalen op de schijnzelfstandige. Lukt dat verhaal niet, bijvoorbeeld omdat de werkgever niet meer bestaat of de premievordering is verjaard, dan komen de kosten voor rekening van het fondscollectief. De pensioenaanspraken zelf verjaren namelijk niet.
De bewijslast ligt bij de werkende: die moet met facturen, overeenkomsten of correspondentie aantonen dat er feitelijk sprake was van een arbeidsovereenkomst in plaats van zelfstandig werk.
Minister praat met sociale partners en Pensioenfederatie
De politiek heeft het vraagstuk in het vizier. Minister Van Hijum van Sociale Zaken zegde tijdens het Commissiedebat Pensioenonderwerpen van 21 november 2024 toe met sociale partners en de Pensioenfederatie in gesprek te gaan over pensioenopbouw door schijnzelfstandigen, en de Tweede Kamer over de uitkomsten te informeren.
Voor zelfstandigen verandert er op dit moment niets. De vraag naar pensioenaanspraken komt pas aan de orde wanneer een arbeidsrelatie daadwerkelijk wordt geherkwalificeerd, door de rechter of in overleg tussen partijen.
Naschrift (juli 2026): op 9 juli 2025 stuurde minister Van Hijum de toegezegde Kamerbrief over schijnzelfstandigen en pensioenopbouw, met een advies van de Landsadvocaat als bijlage. Uitkomst: in de toelichting bij het wetsvoorstel VBAR is verduidelijkt dat het principe “geen premie, wel recht” mogelijk niet geldt voor wie bewust en uit vrije wil als zelfstandige werkte, waarbij een hoog uurtarief en genoten fiscale voordelen indicaties kunnen zijn. Meerdere pensioenfondsen namen inmiddels voorwaarden op in hun reglementen; een algemene bepaling “geen premie, geen recht” houdt volgens de Landsadvocaat waarschijnlijk geen stand. Van grootschalige claims was medio 2025 geen sprake. Zie ook de kennisbankpagina over de Wet DBA.
Bron: Ministerie van SZW · Tweede Kamer · Belastingdienst
Redactionele noot: dit artikel is in juli 2026 redactioneel herzien.
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen: Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS. Ontwikkelingen worden waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid geplaatst. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.