Vooraf wettelijk duidelijk maken waar zzp-inzet “in beginsel niet passend” is: bij structureel werk onder leiding en toezicht, of bij kernactiviteiten in sectoren als de zorg, het onderwijs, het openbaar vervoer en de beveiliging. Dat is een van de drie zzp-voorstellen in het regeldrukadvies dat werkgeversvereniging AWVN op 6 juli overhandigde aan het kabinet. De twee andere voorstellen draaien om zekerheid vooraf: de modelovereenkomst moet terugkomen en er moet een commissie komen die een advies of bindend oordeel geeft over de vraag of iemand als zelfstandige werkt.
Waarom werkgevers dit voorstellen: ze durven geen zzp’ers meer in te huren
De voorstellen komen uit een onderzoek van Sira Consulting (2 februari 2026) naar de regeldruk voor werkgevers en horen bij een breder pakket van 21 aanbevelingen. Van de 67 onderzochte werkgeversverplichtingen, van loonstroken tot verzuimbeleid, komt er precies één als “niet werkbaar” uit de bus: het voorkomen van schijnzelfstandigheid. Werkgevers vinden de regels te complex, zijn bang voor naheffingen en huren daarom uit voorzorg geen zzp’ers meer in, ook als het gewoon mag. Dat is geen nieuws voor wie het afgelopen jaar opdrachten zag verdampen: uit een eerdere AWVN-peiling onder 162 bedrijven bleek al dat bijna de helft minder zelfstandigen inzet sinds de Belastingdienst weer controleert.
Twee voorstellen draaien om zekerheid vooraf
Het eerste voorstel is een onafhankelijke commissie die vooraf een advies of een bindend oordeel geeft: werk je als zelfstandige of als werknemer, naar Belgisch voorbeeld. Zo’n commissie zat ook al in het oorspronkelijke initiatiefvoorstel voor de Zelfstandigenwet. Het tweede is de terugkeer van de modelovereenkomst, in verbeterde vorm met steekproeven op de werkvloer. De Belastingdienst beoordeelt sinds 6 september 2024 geen nieuwe overeenkomsten meer; de onderzoekers vragen zich af of daarmee niet “het kind met het badwater” is weggegooid. Beide voorstellen geven terug wat sinds het einde van de VAR ontbreekt: vooraf weten waar je aan toe bent. Al is dit niet voor elke zelfstandige goed nieuws: een deel van de zzp’ers wil helemaal geen commissie of goedgekeurd contract, maar gewoon de vrijheid om te ondernemen.
Het derde voorstel trekt een grens, maar zegt niet waar die ligt
Het derde voorstel lost de twijfel van werkgevers anders op: vooraf vastleggen waar zzp-inzet “in beginsel niet passend” is. Dat is bewust geen hard verbod, er blijft ruimte voor uitzonderingen. Maar waar de grens precies ligt, laat het rapport open. Wat telt als “structureel” werk en wat als “kernactiviteit” van een ziekenhuis of school, wordt nergens gedefinieerd. Duidelijk is wel welke sectoren als voorbeeld dienen: zorg, onderwijs, openbaar vervoer en beveiliging. Uitgerekend de zorg, waar veel zelfstandigen werken, staat vooraan.
Belangrijk om te weten: dit is een advies aan het kabinet, geen besluit. Het rapport erkent zelf dat hiervoor een wetswijziging en “politieke moed” nodig zijn, en een eerder vergelijkbaar plan sneuvelde na breed verzet. Maar de minister die het rapport ontving, Aartsen, werkt na de zomer verder aan de Zelfstandigenwet. Grote kans dus dat deze voorstellen dan terugkomen. Wij houden dan vooral die ontbrekende definitie in de gaten, want hoe vager de grens, hoe meer werk eronder kan vallen, en hoe meer rechtszaken waarover juristen zich het hoofd gaan breken. Wordt vervolgd.
Bron: Sira Consulting, rapport Regeldruk en het werkgeversklimaat (2 februari 2026) · AWVN, persbericht 7 juli 2026
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen: Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS. Ontwikkelingen worden waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid geplaatst. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.