Een Broodfonds is een collectieve voorziening waarbij zzp’ers elkaar financieel steunen bij ziekte. Het is geen verzekering, maar een solidariteitsmodel gebaseerd op vertrouwen. Voor veel zelfstandigen een betaalbaar alternatief of aanvulling op een AOV — maar er zijn belangrijke beperkingen.
Zelfstandigen per fonds
Per maand, netto en belastingvrij
Daarna geen uitkering meer
Met ruim 32.000 deelnemers
Wat is een Broodfonds?
Een Broodfonds is een collectieve voorziening voor zelfstandig ondernemers. Als je als zzp’er uitvalt door ziekte of arbeidsongeschiktheid, ontvang je een maandelijkse schenking van de andere leden van je fonds. In ruil daarvoor leg je zelf elke maand een bedrag in op je eigen broodfondsrekening.
Juridisch is een Broodfonds een vereniging — geen verzekeringsproduct. De uitkeringen zijn dan ook geen verzekeringsuitkeringen maar schenkingen tussen leden onderling. Dat heeft fiscale consequenties: de ontvangen schenkingen zijn belastingvrij, maar de inleg is niet aftrekbaar van de inkomstenbelasting.
Het eerste Broodfonds werd opgericht in 2006 in Utrecht door drie zelfstandigen die samen een vangnet wilden organiseren. Inmiddels zijn er meer dan 665 fondsen actief in heel Nederland, met ruim 32.000 deelnemers.
Een Broodfonds is géén vervanging voor een volledige arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Het biedt een vangnet voor maximaal twee jaar — daarna heb je niets meer. Voor langdurige arbeidsongeschiktheid is een AOV of andere voorziening onmisbaar.
Hoe werkt een Broodfonds?
De werking is eenvoudig en transparant:
- Je sluit je aan bij een groep van 20 tot 50 zelfstandigen — vaak in dezelfde regio of branche
- Elke maand leg je een vast bedrag in op je eigen broodfondsrekening — het geld blijft van jou
- Val je uit door ziekte? Dan ontvang je maandelijkse schenkingen van de andere leden, na een afgesproken wachttijd (meestal 1 maand)
- De hoogte van de schenking die je ontvangt hangt af van hoeveel jij maandelijks inlegt
- De uitkering duurt maximaal 2 jaar
- Stop je met het fonds? Dan krijg je je ingelegde saldo terug, minus de schenkingen die je al hebt gedaan aan zieke leden
Deelname is niet via vrije inschrijving — je moet worden voorgedragen door een bestaand lid. Fondsen stellen ook een minimumeis aan ondernemerservaring: meestal minimaal één jaar actief als zzp’er.
Inleg en uitkering
Je bepaalt zelf welk bedrag je wilt ontvangen bij ziekte — de inleg is daarvan afgeleid. Hoe hoger je gewenste uitkering, hoe meer je maandelijks inlegt. Onderstaande bedragen zijn indicatief en gebaseerd op de algemene Broodfonds-systematiek:
Bovenop de inleg betaal je eenmalig inschrijfkosten en een kleine maandelijkse contributie aan de organisatie die het fonds begeleidt. De exacte bedragen verschillen per fonds en begeleider.
Het maximum van €2.500 per maand is niet willekeurig — het hangt samen met de fiscale schenkingsvrijstelling. Boven dit bedrag kunnen de schenkingen belast worden. Raadpleeg altijd de specifieke voorwaarden van het fonds waarbij je je aansluit.
Voordelen en nadelen
- Lage kosten — doorgaans goedkoper dan een AOV-premie
- Geen medische keuring — iedereen kan in principe deelnemen
- Belastingvrije schenking — de uitkering is netto, geen inkomstenbelasting
- Transparant — je weet altijd wie ziek is en hoeveel je bijdraagt
- Geen leeftijdstoeslag — iedereen betaalt hetzelfde ongeacht leeftijd
- Uitstappen wanneer je wilt — je krijgt je saldo terug
- Gemeenschapsgevoel — je leert andere zzp’ers kennen
- Maximum 2 jaar uitkering — bij langdurige ziekte val je daarna zonder inkomen
- Maximum €2.500 per maand — mogelijk onvoldoende voor hogere inkomens
- Inleg niet fiscaal aftrekbaar — anders dan een AOV-premie
- Geen re-integratieondersteuning — je bent op jezelf aangewezen
- Geen anonimiteit — leden weten dat je ziek bent
- Niet vrij in te schrijven — je moet worden voorgedragen
- Risico bij veel zieken tegelijk — het fonds kan overbelast raken
Broodfonds vs AOV
| Onderwerp | Broodfonds | AOV |
|---|---|---|
| Type | Collectieve voorziening (vereniging) | Verzekeringsproduct |
| Max. uitkeringsduur | 2 jaar | Tot pensioenleeftijd mogelijk |
| Max. uitkeringshoogte | €2.500 per maand | Zelf te bepalen |
| Medische keuring | Nee | Ja, meestal verplicht |
| Inleg fiscaal aftrekbaar | Nee | Ja |
| Uitkering belast | Nee (belastingvrije schenking) | Ja (als inkomen) |
| Re-integratieondersteuning | Nee | Vaak wel |
| Kosten | Relatief laag | Relatief hoog |
| Vrij uitstappen | Ja, saldo wordt teruggestort | Afhankelijk van polis |
Broodfonds + AOV: de slimme combinatie
De meest gebruikte constructie onder zzp’ers is de combinatie van een Broodfonds met een AOV met lange wachttijd. Zo werkt het:
- Het Broodfonds dekt de eerste twee jaar van ziekte of arbeidsongeschiktheid
- De AOV heeft een wachttijd van twee jaar — die sluit precies aan op de maximale Broodfondsperiode
- Bij ziekte langer dan twee jaar neemt de AOV het over en keert uit tot aan de pensioenleeftijd
Een AOV met twee jaar wachttijd is aanzienlijk goedkoper dan een AOV met korte wachttijd van 30 of 90 dagen. De combinatie is daardoor voor veel zzp’ers betaalbaarder dan een volledige AOV alleen — én biedt samen een dekkend vangnet voor zowel kortdurende als langdurige arbeidsongeschiktheid.
Let op: de verplichte AOV voor zzp’ers (BAZ — Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen) is momenteel in behandeling bij de Tweede Kamer. Deze publieke basisverzekering heeft een wachttijd van twee jaar en een uitkering op minimumloonniveau. Als de BAZ wordt ingevoerd (verwacht 2027–2028), kan dit invloed hebben op de relevantie van het Broodfonds als tussenoplossing.
Fiscale aspecten
- De schenkingen die je ontvangt bij ziekte zijn belastingvrij — het zijn privéschenkingen, geen verzekeringsuitkeringen
- De maandelijkse inleg is niet aftrekbaar van de inkomstenbelasting — het geld blijft op je eigen rekening staan (box 3-vermogen)
- De schenkingen die je doet aan zieke leden zijn ook niet aftrekbaar
- Als je het fonds verlaat, krijg je je ingelegde saldo terug — dit is gewoon eigen vermogen
Bij een reguliere AOV werkt het omgekeerd: de premie is wél aftrekbaar van de inkomstenbelasting, maar de uitkering bij arbeidsongeschiktheid is belast als inkomen. Bij een Broodfonds ontvang je minder bruto maar houd je netto meer over — dat is het fiscale voordeel van de schenkingssystematiek.
Veelgestelde vragen
Bekende broodfondsen in Nederland
Er zijn meer dan 665 broodfondsen actief in Nederland, verspreid over alle regio’s en sectoren. Alle fondsen die de naam “Broodfonds™” mogen voeren zijn opgezet en begeleid door BroodfondsMakers. Enkele bekende initiatieven:
- Broodfonds NL — landelijk platform met fondsen door heel Nederland
- Broodfonds Amsterdam — actief in de regio Amsterdam en omgeving
- Broodfonds Zorg & Welzijn — specifiek voor zelfstandigen in de zorg- en welzijnssector
Dit is geen aanbeveling of garantieverklaring. Lees altijd de specifieke voorwaarden van een fonds voordat je deelneemt — de spelregels kunnen per initiatief verschillen. Zoek via broodfonds.nl naar een fonds in jouw regio of branche.
Meer achtergrondartikelen en nieuws over broodfondsen vind je op ZZP Nieuws — tag Broodfonds.
Let op: De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van openbare bronnen en is voor het laatst bijgewerkt in april 2026. Aan de inhoud van deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend. Broodfonds-voorwaarden kunnen per fonds verschillen. Raadpleeg altijd de specifieke voorwaarden van het fonds waarbij je je aansluit, en schakel een financieel adviseur in voor jouw persoonlijke situatie.