De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTTA) legt nieuwe verplichtingen op aan uitzendbureaus, detacheerders en de bedrijven die hen inhuren. Beide Kamers hebben de wet aangenomen en sinds het Koninklijk Besluit van 24 juni 2026 staat vast dat de Wtta op 1 januari 2027 in werking treedt. Uitleners kunnen zich inmiddels via het loket van de nieuwe toelatingsautoriteit voorbereiden. Voor zzp’ers is de wet indirect — maar de gevolgen kunnen concreet zijn.
Wat is de WTTA?
De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTTA) voert een verplicht toelatingsstelsel in voor bedrijven die arbeidskrachten uitlenen: uitzendbureaus, detacheerders, payrollbedrijven en bedrijven die incidenteel personeel uitlenen. Zonder een geldige toelating of ontheffing mogen zij geen mensen meer uitlenen. Ook buitenlandse uitleners die in Nederland actief zijn vallen onder de wet.
De wet is een reactie op aanbevelingen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten onder leiding van Emile Roemer (commissie-Roemer, 2020), dat ernstige misstanden in de uitzendsector documenteerde: onderbetaling, slechte arbeidsomstandigheden en belastingontduiking, met name bij arbeidsmigranten. Onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie toonde aan dat het aantal overtredingen in de uitzendsector tussen 2016 en 2022 sterk steeg: in 2016 werd bij één op de drie onderzochte bedrijven een overtreding geconstateerd, in 2022 was dat twee op de drie.
Uitzendbureau, detacheerder of payrollbedrijf dat mensen ter beschikking stelt aan opdrachtgevers
Opdrachtgever die arbeidskrachten inhuurt via een uitlener
Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt — beoordeelt aanvragen en houdt toezicht op het stelsel
Een echte zzp’er — die zonder leiding en toezicht werkt — valt buiten de WTTA. Maar wie als schijnzelfstandige wordt aangemerkt, valt er wél onder. Dat maakt de wet indirect relevant voor vrijwel elke zelfstandige. Officiële informatie staat op toelatinguitleenmarkt.nl.
Tijdlijn en huidige status
Wat betekent de WTTA voor zzp’ers?
De WTTA richt zich op uitleners, niet op zelfstandigen. Een zzp’er die echt zelfstandig werkt — die zelf bepaalt hoe het werk wordt uitgevoerd, zonder dagelijkse sturing van de opdrachtgever — valt buiten het toelatingsstelsel.
Werkt een zzp’er echter feitelijk als werknemer — onder leiding en toezicht, op vaste tijden, met materialen van de opdrachtgever — dan kan er sprake zijn van schijnzelfstandigheid. In dat geval kan de constructie alsnog onder de WTTA vallen.
Wordt schijnzelfstandigheid vastgesteld, dan loopt niet alleen de zzp’er risico. Ook de opdrachtgever riskeert boetes als de feitelijke uitlener geen geldige toelating heeft — vanaf 1 januari 2028, het moment waarop de Arbeidsinspectie begint te handhaven.
Verplichtingen voor opdrachtgevers (inleners)
Voor opdrachtgevers die gebruikmaken van uitzendbureaus of detacheerders introduceert de WTTA nieuwe verplichtingen:
- Inleenverbod: het is verboden arbeidskrachten in te lenen van een uitlener zonder geldige toelating of ontheffing
- Controleplicht: inleners moeten controleren of een uitlener in het openbare register staat — dat register is vanaf 1 juli 2027 beschikbaar
- Administratieplicht: inleners moeten vastleggen welke werknemers zij van welke uitlener hebben ingeleend
Het openbaar register komt online via de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU), zodat inleners kunnen verifiëren of een uitlener legitiem opereert. Bij doorleenconstructies — waarbij een uitlener arbeidskrachten doorleent aan een andere partij — moeten alle schakels in de keten aan de regels voldoen.
Eisen aan uitleners
Om toegelaten te worden tot het stelsel moeten uitleners aan een aantal voorwaarden voldoen:
- Voldoen aan het normenkader, dat inspectie-instellingen vooraf en periodiek toetsen
- Een Verklaring Omtrent het Gedrag voor rechtspersonen (VOG-RP) overleggen die bij aanvraag niet ouder is dan drie maanden
- Een waarborgsom van €100.000 storten bij de NAU
- Een inspectierapport laten opstellen door een aangewezen inspectie-instelling
- Identiteitsdocumenten administreren en controleren of arbeidskrachten gerechtigd zijn om in Nederland te werken
Starters: een startende uitlener krijgt eerst een voorlopige toelating van zes maanden en stort dan €50.000. Bij de aanvraag voor de definitieve toelating wordt dit bedrag aangevuld tot €100.000. Wie op 31 december 2026 al vier jaar onafgebroken bij de KVK staat ingeschreven als uitlener én in die periode daadwerkelijk personeel uitleende, hoeft bij de eerste aanvraag onder voorwaarden geen waarborgsom te betalen.
De waarborgsom wordt na vier jaar onafgebroken uitlenen met een geldige toelating terugbetaald. Periodieke controles door inspectie-instellingen moeten waarborgen dat uitleners blijven voldoen aan alle eisen. Voor bedrijven die slechts in geringe mate arbeidskrachten ter beschikking stellen komt er een ontheffingsregeling; de precieze voorwaarden daarvan worden vastgelegd in lagere regelgeving die nog wordt uitgewerkt.
Waadi-register gaat over naar Wtta-register
Per 1 januari 2028 gaat het Waadi-register van de Kamer van Koophandel over naar het openbare Wtta-register van de NAU. Daardoor vervalt op die datum de verplichting voor uitleners om een Waadi-registratie op te geven bij het Handelsregister. Ook de Waadi-check die inleners nu via de KVK kunnen doen, komt te vervallen.
Inschrijving in het Handelsregister van de KVK blijft wel verplicht. Voor zzp’ers die nu via een tussenpersoon werken, betekent dit dat controle op legitimiteit van uitleners op termijn volledig via het Wtta-register loopt.
Het waterbedeffect: kansen én risico’s
Experts voorzien een waterbedeffect: doordat de WTTA het inhuren via uitzendbureaus complexer en duurder maakt, kan de vraag naar zzp’ers toenemen. Opdrachtgevers die schijnzelfstandigheidsrisico willen vermijden, kunnen een zzp’er met een goede modelovereenkomst juist als administratief eenvoudiger alternatief gaan zien.
Opdrachtgevers die na 1 januari 2025 méér uitzendkrachten zijn gaan inhuren — om schijnzelfstandigheidsrisico te vermijden — kunnen door de WTTA opnieuw richting directe zzp-samenwerking bewegen. Het samenspel tussen handhaving op schijnzelfstandigheid en de WTTA maakt het inhuurlandschap complex.
Er zijn ook risico’s. De extra kosten van het toelatingsstelsel — waarborgsom, inspecties, leges — kunnen deels worden doorberekend aan inleners, waardoor de prijsvergelijking tussen zzp en uitzendkracht verder scheeftrekt. Marktconcentratie bij grote uitzendbureaus is een reëel bijeffect dat de Nederlandse Arbeidsinspectie al heeft gesignaleerd: kleinere, bonafide uitleners kunnen door de eisen uit de markt worden gedrukt.
Wat kun je nu al doen?
De Wtta treedt op 1 januari 2027 in werking, met handhaving vanaf 1 januari 2028. Tot die tijd verandert er feitelijk nog niets, maar voorbereiding is zinvol — zeker als je werkt in sectoren waar ook uitzendkrachten actief zijn, zoals zorg, bouw, logistiek of techniek.
- Zorg dat je opdrachtovereenkomst de zelfstandigheid correct vastlegt — gebruik bij voorkeur een goedgekeurde modelovereenkomst
- Documenteer hoe jij het werk uitvoert: geen leiding en toezicht, eigen werkwijze, professionele autonomie
- Praat met vaste opdrachtgevers over hun plannen rondom de WTTA en directe zzp-samenwerking
- Volg de lopende internetconsultatie over de Wtta-regelgeving in 2026 — daarin worden details zoals leges en de ontheffingsregeling nog uitgewerkt
- Bekijk de officiële informatie op toelatinguitleenmarkt.nl