Eenmanszaak of bv: wanneer omzetten en wat verandert er?

Wat er verandert als je een bv hebt

Met een eenmanszaak ben jij de onderneming. De winst is jouw inkomen, je betaalt er inkomstenbelasting over en je bent met je privévermogen aansprakelijk voor de schulden. Een bv is een aparte rechtspersoon met eigen rechten en plichten. De bv sluit de contracten, verstuurt de facturen en maakt de winst. Jij bent directeur-grootaandeelhouder (dga), bestuurder én eigenaar van de aandelen, en in dienst van je eigen bv.

Dat laatste is de kern van het verschil. De bv betaalt jou salaris, en de wet schrijft voor hoe hoog dat minimaal is. Dit gebruikelijk loon is in 2026 58.000 euro, of meer als iemand met vergelijkbaar werk in loondienst meer verdient. Over dat salaris betaal je gewoon inkomstenbelasting in box 1, net als een werknemer. Wat de bv daarna aan winst overhoudt, wordt belast met vennootschapsbelasting. Wil je die winst naar privé halen, dan keer je dividend uit en betaal je daarover nog eens belasting in box 2. Laat je de winst in de bv zitten, dan blijft die tweede heffing uit tot je hem ooit uitkeert.

Een bv brengt ook verplichtingen mee die een eenmanszaak niet kent. De oprichting loopt via de notaris (sinds 2024 kan dat ook digitaal) en je wordt als eigenaar ingeschreven in het UBO-register. Elk jaar deponeer je een jaarrekening bij KVK; voor een kleine bv volstaat een beperkte balans en is een accountantscontrole niet verplicht. Daarnaast voer je een loonadministratie voor je eigen salaris en doe je naast de btw ook aangifte vennootschapsbelasting en dividendbelasting. De bv krijgt een nieuw KVK-nummer en een nieuw btw-nummer. Je bestaande contracten gaan niet vanzelf mee. Een opdrachtgever moet ermee instemmen dat de bv zijn contract overneemt, en ook verzekeringen en vergunningen moet je op naam van de bv nakijken.

Wanneer is een bv voordeliger dan een eenmanszaak?

Bij een eenmanszaak gaat je hele winst door box 1, na aftrek van de zelfstandigenaftrek (1.200 euro in 2026, 900 in 2027), de startersaftrek in de eerste jaren (2.123 euro; volgens het Belastingplan 2027 in 2027 nog 10 euro en daarna afgeschaft) en de mkb-winstvrijstelling van 12,7 procent. Bij een bv gaat de eerste 58.000 euro als salaris ook door box 1, zonder die aftrekposten. Pas de winst dáárboven wordt belast tegen 19 procent vennootschapsbelasting, en bij uitkeren nog eens 24,5 procent in box 2 over wat er na de vennootschapsbelasting overblijft. Samen is dat 38,8 procent over uitgekeerde winst. Daar staat bij de eenmanszaak niet het kale toptarief van 49,5 procent tegenover, maar een lager effectief tarief, omdat de mkb-winstvrijstelling 12,7 procent van de winst uit de heffing haalt, al levert die vrijstelling in de hoogste schijf sinds enkele jaren minder op, omdat ze niet tegen het toptarief maar tegen 37,56 procent meetelt. Voor winst in de hoogste schijf komt de eenmanszaak daarmee uit op ongeveer 44,7 procent. Het verschil met de bv is dus zo’n 6 procentpunt, niet de 10 die je krijgt als je de vrijstelling vergeet. Dat geldt zolang je per jaar niet meer dan 68.843 euro dividend per persoon uitkeert; daarboven geldt 31 procent in box 2 (44,1 procent samen met de vennootschapsbelasting) en slinkt het verschil tot 0,6 procentpunt. Het kabinet wil dat hoge tarief van 2027 tot en met 2030 tijdelijk verlagen naar 29,2 procent, waarmee het verschil in die jaren op ruim 2 procentpunt uitkomt.

Daaruit volgt de vuistregel. Zolang je winst rond of onder het verplichte salaris ligt, verandert een bv fiscaal niets, behalve dat je aftrekposten verdwijnen en je vaste kosten bijkomen. Het voordeel ontstaat pas bij een winst die ruim boven de 58.000 euro ligt, en het wordt groter naarmate je meer van die winst in de bv kunt laten staan. Wie de winst in de bv laat staan, stelt de heffing in box 2 uit en kan later dividend uitkeren in jaren waarin het onder de grens van 68.843 euro blijft, waar het lage tarief geldt. Wie alles direct opneemt, heeft dat voordeel niet.

Wat de afgelopen jaren wél is veranderd, is dat het omslagpunt zakt. De zelfstandigenaftrek was in 2016 nog 7.280 euro en is in 2027 nog 900 euro. Elk jaar dat die aftrek daalt, wordt de eenmanszaak een stukje minder aantrekkelijk en komt de bv voor meer zzp’ers in beeld. Dat is terug te zien in de cijfers van KVK. In het tweede kwartaal van 2025 kozen 10.611 starters direct voor een bv, 21 procent meer dan een jaar eerder, terwijl het totale aantal starters juist daalde.

Aansprakelijkheid, wat een bv wel en niet afschermt

Met een eenmanszaak ben je privé aansprakelijk voor alle schulden van je bedrijf, en ben je in gemeenschap van goederen getrouwd, dan kunnen schuldeisers ook aanspraak maken op het gezamenlijke vermogen van jou en je partner. Wie na 2018 trouwde zonder huwelijkse voorwaarden, heeft een beperkte gemeenschap, maar een bedrijf dat je tijdens het huwelijk start valt daar ook in. Bij een bv is in beginsel alleen de bv aansprakelijk. Kan die niet betalen, dan gaat de bv failliet en blijft jouw huis buiten schot. Voor een zzp’er die grote projecten doet of adviezen geeft waar veel geld van afhangt, is dat een echte reden.

Maar de bescherming is minder absoluut dan hij klinkt. Een bank die de bv geld leent, vraagt vrijwel altijd een privéborgstelling, zodat je alsnog persoonlijk vastzit aan die schuld. Als bestuurder kun je persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor onbehoorlijk bestuur. Gaat de bv failliet terwijl je de jaarrekening niet op tijd hebt gedeponeerd of je administratie niet op orde was, dan staat volgens de wet vast dat je je taak onbehoorlijk hebt vervuld en wordt vermoed dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is (artikel 2:248 BW). Jij moet dan het tegendeel bewijzen; alleen een onbelangrijk verzuim, zoals een paar dagen te laat deponeren, telt niet.

Een tweede valkuil zit bij de Belastingdienst. Kan de bv de loonheffing of btw niet betalen, dan moet je dat binnen twee weken na de uiterste betaaldatum schriftelijk melden. Doe je dat niet, dan ben je als bestuurder in beginsel privé aansprakelijk voor die belastingschuld (artikel 36 Invorderingswet). En de aansprakelijkheid voor fouten in je werk verdwijnt niet. Een opdrachtgever spreekt de bv aan, en als die de claim niet kan dragen, ben jij je bedrijf kwijt. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering en goede algemene voorwaarden blijven ook met een bv de eerste verdedigingslinie.

Drie redenen die wel tellen, twee die niet tellen

Naast de belasting en de aansprakelijkheid zijn er drie situaties waarin een bv een logische stap is. Je gaat samenwerken met een partner of haalt een investeerder aan boord; aandelen zijn daarvoor het instrument, een eenmanszaak kent geen mede-eigenaren. Je wilt je bedrijf ooit verkopen; een bv is overdraagbaar, een eenmanszaak alleen via de verkoop van losse bezittingen en klanten. Of je wilt winst opsparen voor later, bijvoorbeeld voor je pensioen, want in de bv blijft die winst staan tegen alleen de vennootschapsbelasting, tot je hem uitkeert; wat het rendement op dat gespaarde geld in de bv kost tegenover box 3, staat hieronder.

Twee redenen die je vaak hoort, tellen niet. De eerste is een bv als bescherming tegen schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst en de rechter kijken naar hoe je feitelijk werkt, en een dga die onder gezag van één opdrachtgever werkt is net zo schijnzelfstandig als een eenmanszaak. KVK waarschuwt daar in zijn eigen trendrapport voor, en twee rechters lieten in 2025 en 2026 zien hoe die toets bij een bv uitpakt. Ook een stak-structuur, waarbij een stichting de aandelen houdt, verandert daar niets aan. Hoe die toets werkt, staat op Wanneer ben je écht zzp’er? De tweede is een bv om de BAZ te ontlopen, de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering die rond 2030 wordt verwacht. Dga’s vallen in het wetsvoorstel inderdaad buiten die verzekering, maar dat betekent dat je zonder eigen AOV bij ziekte helemaal niets hebt. Wie daarvoor een bv opricht, ruilt een verplichte basisverzekering in voor geen verzekering.

Vermogen opbouwen in de bv of privé in box 3: wat is het verschil?

Een bv belast beleggingsrendement niet lager dan box 3; het verschil zit in het moment waarop je betaalt. Koerswinst die een bv maakt, wordt bij verkoop belast met 19 procent vennootschapsbelasting (25,8 procent voor zover de totale winst van de bv boven 200.000 euro komt); rente en dividend die de bv ontvangt, zijn elk jaar belast. Keer je het resultaat uit naar privé, dan komt daar 24,5 of 31 procent box 2-belasting overheen, de belasting op dividend en verkoopwinst uit je eigen bv. Samen is dat 38,8 tot 48,8 procent over het rendement. Box 3 heft in 2026 36 procent over een forfaitair rendement van 6 procent van je beleggingen en 1,28 procent van je spaargeld, en nooit meer dan 36 procent van je werkelijke rendement als dat lager uitvalt; de eerste 59.357 euro per persoon (118.714 euro met fiscale partner) is vrijgesteld, een vrijstelling die een bv niet kent.

Het voordeel van de bv zit dus niet in een lager tarief maar in uitstel. Je belegt door met geld waar de box 2-heffing nog niet van af is en kiest zelf wanneer je uitkeert; daarnaast trekt de bv koersverliezen en kosten af, wat in de huidige box 3 niet kan. Dat uitstel eindigt uiterlijk bij overlijden, want dan rekent de Belastingdienst de box 2-claim op beleggingsvermogen af (artikel 4.16 en 4.17a Wet IB 2001; alleen ondernemingsvermogen mag doorschuiven naar de erfgenamen). Dit is een andere rekensom dan die over ondernemingswinst in de rekensom hierboven, waar de bv zo’n 6 procentpunt goedkoper uitkomt zolang het dividend binnen de eerste box 2-schijf blijft (68.843 euro per persoon in 2026). Over beleggingsrendement is privé in box 3 goedkoper dan de bv, tenzij je het uitstel lang genoeg benut.

De plannen voor box 3 veranderen die afweging. In de Kamerbrief van 29 september 2026 stelt het kabinet voor om vanaf 2028 voor alle financiële instrumenten, waaronder aandelen, obligaties en opties, een vermogenswinstbelasting in te voeren: koerswinst wordt dan pas bij verkoop belast, niet jaarlijks over de waardestijging. Rente, dividend en huur blijven volgens het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 elk jaar belast tegen 36 procent, en een verlies in box 3 is verrekenbaar met rendement in latere jaren, boven een drempel van 500 euro. Het heffingsvrij vermogen zou volgens dezelfde brief per 2027 teruggaan naar 30.846 euro per persoon. Voor vermogen dat geen financieel instrument is, zoals fysiek goud en waarschijnlijk ook crypto, volgt de overstap volgens de brief pas in 2030; tot dan zou daarover volgens het wetsvoorstel jaarlijks belasting over de waardestijging gelden (vermogensaanwasbelasting). De uitwerking moet nog komen, en of crypto buiten de financiële instrumenten valt, staat in geen enkel gepubliceerd stuk. Gaat dit door, dan betaal je ook privé pas bij verkoop en blijft voor koerswinst alleen het tariefverschil over: 36 procent in privé tegen minimaal 38,8 procent bij verkoop plus uitkering via de bv. Voor dividend en rente blijft het uitstel wel bestaan, omdat de bv daarover eerst alleen vennootschapsbelasting betaalt.

Tegelijk wil het kabinet het oppotten in de bv ontmoedigen. De grens voor excessief lenen, het bedrag dat je van je eigen bv kunt lenen zonder dat het meerdere als dividend in box 2 wordt belast, zou vanaf 2027 in vijf jaarlijkse stappen van 80.000 euro omlaaggaan, van 500.000 naar 100.000 euro (leningen voor de eigen woning uitgezonderd), en het hoge box 2-tarief zou van 2027 tot en met 2030 tijdelijk van 31 naar 29,2 procent dalen, in de woorden van de Kamerbrief van 29 september 2026 om “vastzittend vermogen” uit de onderneming te halen. Beide maatregelen dienen als dekking van de novelle, en in een Kamerbrief van 16 oktober 2026 kondigde het kabinet een aangepast dekkingsvoorstel aan; of de box 2-maatregelen daarin ongewijzigd blijven, is niet bekend. Ook de box 2-regels veranderden de afgelopen jaren vaak: in 2024 kwamen er twee tariefschijven en ging de leengrens van 700.000 naar 500.000 euro, in 2025 daalde het toptarief van 33 naar 31 procent. Vermogen opbouwen in de bv kan logisch zijn bij een structureel hoge ondernemingswinst die je privé niet nodig hebt: die winst is al in de bv en de box 2-heffing erover schuift vanzelf door. Privévermogen dat al belast is naar een bv brengen, is een andere stap: de inleg kun je onder voorwaarden onbelast terughalen, maar het rendement erop volgt de rekensom hierboven en loont alleen bij een lange horizon. Laat dat per situatie doorrekenen. Wat de plannen betekenen voor zzp’ers die hun pensioen in box 3 opbouwen, staat in ons artikel over de box 3-plannen.

Wat je inlevert bij de overstap

• De zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Die horen bij ondernemerschap in de inkomstenbelasting en vervallen in een bv.
• De vrijheid om je inkomen zelf te bepalen. Het gebruikelijk loon is een verplichting, ook in een slecht jaar. Een lager loon mag alleen als je aannemelijk kunt maken dat iemand met vergelijkbaar werk in loondienst minder verdient; in de praktijk stemmen adviseurs dat vooraf met de Belastingdienst af.
• De eenvoud. Een eenmanszaak heeft één aangifte inkomstenbelasting per jaar; een bv heeft een jaarrekening, loonaangiften, vennootschapsbelasting en dividendbelasting, en de meeste dga’s besteden dat uit.
• De BAZ, de verplichte publieke AOV die volgens het wetsvoorstel rond 2030 ingaat. Dat klinkt als winst, maar je moet dan zelf een private AOV regelen, zonder de premie van de basisverzekering als ondergrens.
• Een deel van de opgebouwde waarde, als je ruisend of via een activa-passivatransactie omzet, want over de meerwaarde van je bedrijf reken je dan direct af.

Eenmanszaak omzetten naar bv, drie routes en hun termijnen

Alle drie de routes beginnen bij de notaris, die de bv opricht en bij KVK inschrijft, en eindigen met een nieuw KVK-nummer en btw-nummer. Het verschil zit in hoe de waarde van je eenmanszaak overgaat en of je belasting nu of later betaalt. Veel adviseurs richten daarbij niet één maar twee bv’s op, een holding en een werk-bv. De winst van de werk-bv kan dan belastingvrij naar de holding, en verkoop je later de werk-bv, dan komt de opbrengst ook daar belastingvrij terecht (de deelnemingsvrijstelling). Die structuur maakt de omzetting duurder, maar is wel wat de reden “ooit verkopen” in de praktijk mogelijk maakt. KVK legt de holding apart uit.

Reken je af over de meerwaarde (route 1 en 2), dan hoeft dat niet in één keer. Je mag bij de eigen bv een lijfrente bedingen voor die stakingswinst, waardoor de belasting wordt uitgesteld tot de uitkeringen; de Belastingdienst hanteert daarvoor in 2026 maxima van 143.732 tot 574.867 euro, afhankelijk van je leeftijd. Ook de stakingsaftrek geldt. Welke route en welk moment het beste zijn, is een keuze voor een fiscalist die je cijfers kent; houd 1 januari aan als overgangsdatum. Na de omzetting geef je de nieuwe rechtsvorm door aan je bank, je verzekeraar en je opdrachtgevers. De termijnen hierboven komen uit de uitleg van Ondernemersplein.

Vijf vragen voordat je beslist

• Is mijn winst al meerdere jaren ruim hoger dan 58.000 euro, en verwacht ik dat dit zo blijft?
• Kan ik een deel van die winst in de bv laten staan, of heb ik alles privé nodig?
• Loop ik in mijn werk een aansprakelijkheidsrisico dat mijn verzekering niet dekt en dat mijn privévermogen kan raken?
• Wil ik samenwerken, een investeerder aantrekken of het bedrijf ooit verkopen?
• Heb ik de extra administratie en kosten van een bv doorgerekend tegen het fiscale voordeel, met mijn eigen cijfers?

Drie keer ja of meer, dan is een gesprek met een fiscalist de volgende stap. Minder, dan is de eenmanszaak voor nu de goede keuze, en herhaal je deze vragen elk jaar bij de jaarcijfers.

Veelgestelde vragen