← Kennisbank · Starten
Zzp’er worden in Nederland komt neer op vier wettelijke stappen: een rechtsvorm en bedrijfsnaam kiezen, je inschrijven bij KVK, een administratie bijhouden en daarna btw-aangifte doen. Alles daaromheen is verstandig, maar geen wet. Deze pagina zet de eerste stappen op een rij in de volgorde waarin je ze zet, met wat het kost, waar je het regelt en wat in 2026 anders is dan de meeste stappenplannen vertellen.
KVK-inschrijving 85,15 euro, eenmalig
Btw-id binnen 2 weken per post
Zelfstandigenaftrek 2026 1.200 euro
Startersaftrek 2026 2.123 euro; voorstel: 10 euro in 2027, afgeschaft in 2028
KOR-grens 20.000 euro omzet
Cijfers gecontroleerd op 24 september 2026 bij KVK en Belastingdienst.
Eerst: is wat je gaat doen wel zzp-werk?
Een KVK-nummer maakt je geen ondernemer. Dat bepalen de Belastingdienst en, als het erop aankomt, de rechter, aan de hand van hoe je feitelijk werkt: voor meerdere opdrachtgevers, op eigen risico, zonder gezag van een baas. Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst daar weer actief op. Wie zich inschrijft om vervolgens veertig uur per week voor één opdrachtgever te werken, op diens kantoor en onder diens aansturing, is op papier zzp’er en in de praktijk werknemer. De loonheffingen die alsnog betaald moeten worden, komen dan bij de opdrachtgever terecht.
Doe daarom vóór je eerste stap de zelftoets op Wanneer ben je écht zzp’er?. Hoe de handhaving werkt, staat op de pagina over de Wet DBA.
Los daarvan beoordeelt de Belastingdienst met eigen criteria of je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting: maak je winst, heb je meerdere opdrachtgevers, loop je ondernemersrisico, steek je er tijd in. Alleen dan heb je recht op de zelfstandigenaftrek, de startersaftrek en de mkb-winstvrijstelling. KVK en Belastingdienst gebruiken dus elk hun eigen toets. Wil je vooraf weten of de Belastingdienst jou als ondernemer ziet? Dat kun je zelf nagaan met de OndernemersCheck van de Belastingdienst, een vragenlijst die direct een uitkomst geeft. Ziet de Belastingdienst je wel als btw-ondernemer maar niet als ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan wordt je winst belast als “resultaat uit overige werkzaamheden”: gewoon in box 1 van de inkomstenbelasting (het deel voor inkomen uit werk), maar zonder de aftrekposten.
Kent jouw beroep extra eisen?
De tien stappen hieronder gelden voor iedereen. In een aantal beroepen komt daar wettelijk iets bij, en dat regel je vóór je eerste opdracht. In de zorg moet je je als zelfstandig zorgaanbieder melden bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (dat schrijft de Wet toetreding zorgaanbieders voor), heb je voor veel beroepen een registratie in het BIG-register nodig en vragen opdrachtgevers een verklaring omtrent het gedrag (VOG). In de bouw vragen opdrachtgevers en verzekeraars vaak een VCA-certificaat, het diploma voor veilig werken. In de beveiliging heb je een vergunning en een erkend diploma nodig. Voor horeca gelden eisen aan hygiëne en sociale hygiëne. Werk je vanuit huis, check dan of dat mag volgens het omgevingsplan van je gemeente.
Ondernemersplein heeft per beroep een overzicht van stappenplannen. Voor de zorg staat de verdieping in onze eigen sectie ZZP in de zorg.
De tien stappen, in de juiste volgorde
Vier stappen zijn wettelijk verplicht. De rest is verstandig vóór je eerste factuur, of kan iets later. Dat onderscheid staat bij elke stap.
1
Kies je rechtsvormVerplicht
Vrijwel elke starter kiest de eenmanszaak: geen notaris nodig, en je hebt recht op de aftrekposten voor ondernemers. Nadeel: je bent privé aansprakelijk voor zakelijke schulden. Een bv is pas interessant bij hogere winsten of grote aansprakelijkheidsrisico’s en kun je later altijd nog oprichten.
Kosten: geen. Verdieping: Eenmanszaak of bv: wanneer omzetten? (binnenkort in de kennisbank).
2
Kies en controleer je bedrijfsnaamVerplicht
Je eigen naam mag ook. Kies je een handelsnaam, controleer dan of die niet al bestaat en niet misleidend is. Dat doe je gratis met de Naamchecker van KVK en het Benelux-merkenbureau. Leg tegelijk de domeinnaam vast.
3
Schrijf je in bij KVKVerplicht
Je vult het formulier online in met DigiD (een kwartier werk) en rondt de inschrijving af op een KVK-kantoor, waar je legitimatie wordt gecontroleerd. Na die afspraak is je inschrijving definitief en heb je je KVK-nummer. Inschrijven mag vanaf een week vóór tot uiterlijk een week ná de start van je werkzaamheden. KVK geeft je gegevens automatisch door aan de Belastingdienst; je hoeft je daar niet apart te melden.
4
Wacht op je btw-id en omzetbelastingnummerAutomatisch
Binnen twee weken na je inschrijving stuurt de Belastingdienst per post je btw-identificatienummer (voor op je facturen) en je omzetbelastingnummer (voor de aangifte). In dezelfde brief staat of je per kwartaal btw-aangifte moet doen. Sommige diensten zijn vrijgesteld van btw, zoals veel zorg en onderwijs; dan bereken je geen btw en kun je ook geen btw terugvragen. Verwacht je minder dan 20.000 euro omzet per jaar, dan kun je je aanmelden voor de
kleineondernemersregeling (KOR): geen btw op je facturen, maar ook geen btw terugvragen op je kosten.
Kosten: geen. Verdieping: Btw-aangifte voor zzp’ers en Kleineondernemersregeling (binnenkort in de kennisbank).
5
Open een zakelijke rekeningVerstandig
Wettelijk niet verplicht voor een eenmanszaak, maar veel banken staan zakelijk gebruik van een privérekening in hun voorwaarden niet toe en je administratie wordt er direct overzichtelijker van. Open meteen een tweede (spaar)rekening waarop je van elke betaalde factuur de btw en een deel voor de inkomstenbelasting apart zet. Dit is de stap die de meeste starters overslaan en het eerste jaar duur betalen.
6
Zet je administratie opVerplicht
Je bent
wettelijk verplicht een administratie bij te houden en die zeven jaar te bewaren: verstuurde en ontvangen facturen, bankafschriften, bonnen en je urenregistratie. Die uren heb je nodig om het urencriterium van 1.225 uur per jaar aan te tonen, de voorwaarde voor de zelfstandigenaftrek. Een boekhoudpakket of een boekhouder is niet verplicht, een sluitende administratie wel. Bewaar ook de bonnen van vóór je inschrijving: kosten die je maakte om te kunnen starten (aanloopkosten) zijn aftrekbaar.
7
Bepaal je tariefVerstandig
Baseer je uurtarief niet op je oude salaris. Je betaalt als zzp’er zelf je belasting, verzekeringen, pensioen, vakantie en de uren die je niet kunt factureren. Let daarbij op de grens van rond de 38 euro per uur; het exacte bedrag stelt de minister nog vast. Vanaf 31 december 2026 kan een zzp’er onder dat tarief bij de rechter claimen dat hij feitelijk werknemer is. Opdrachtgevers zullen daar in hun inhuurbeleid rekening mee houden.
8
Leg je afspraken vastVerstandig
Voor elke opdracht: een overeenkomst van opdracht waarin staat wat je levert, wanneer, tegen welk tarief en met welke betaaltermijn. Daarnaast algemene voorwaarden die je bij elke offerte meestuurt. Niet verplicht, wel het verschil tussen een discussie en een onbetaalde factuur.
Verdieping: Algemene voorwaarden voor zzp’ers (binnenkort in de kennisbank).
9
Dek je risico’s afVerstandig
Twee risico’s tellen vanaf dag één: schade die je bij een ander veroorzaakt (bedrijfs- of beroepsaansprakelijkheid, afhankelijk van je vak) en inkomensverlies bij ziekte. Voor dat laatste kies je tussen een arbeidsongeschiktheidsverzekering, een broodfonds of een combinatie. In sommige sectoren, zoals de bouw, eisen opdrachtgevers een verzekering voordat je mag beginnen. Een verplichte publieke AOV voor zelfstandigen (de BAZ) is in voorbereiding.
10
Regel je pensioen en je bufferKan later, niet vergeten
Als zzp’er bouw je geen pensioen op via een werkgever. Boven de AOW regel je alles zelf, met fiscaal voordeel via de jaarruimte. Het hoeft niet in maand één, maar zet er een datum voor in je agenda. Hetzelfde geldt voor een buffer van drie tot zes maanden vaste lasten: opdrachten vallen weg, facturen worden laat betaald.
Een ondernemingsplan staat bewust niet in deze lijst. Het is niet verplicht en voor een eenmanszaak zonder financiering meestal overbodig. Alleen wie start vanuit de WW of een lening nodig heeft, moet er een maken.
Je eerste jaar op een rij
Stappenplannen vertellen wát je moet doen, zelden wannéér het terugkomt. Dit zijn de vaste momenten in je eerste twaalf maanden.
Week 0
Inschrijving KVK
Uiterlijk een week na je eerste werkdag. Je KVK-nummer krijg je direct.
Week 1 tot 2
Brief van de Belastingdienst
Btw-id, omzetbelastingnummer en je aangiftetermijn. Vanaf nu mag je factureren.
Eind eerste kwartaal
Eerste btw-aangifte
Uiterlijk de laatste dag van de maand na het kwartaal, ook als je nog geen omzet had. Te laat kan een verzuimboete opleveren.
Maand 3 tot 6
Voorlopige aanslag overwegen
Vraag zelf een voorlopige aanslag inkomstenbelasting aan, dan betaal je maandelijks in plaats van in één keer achteraf, en voorkom je belastingrente over het bedrag dat je later alsnog moet betalen.
31 december
Urenregistratie sluiten
Haal je de 1.225 uur? Dan heb je recht op zelfstandigenaftrek en, als starter, de startersaftrek.
Vanaf 1 maart, vóór 1 mei, jaar 2
Eerste aangifte inkomstenbelasting
Als ondernemer, met winst uit onderneming, aftrekposten en mkb-winstvrijstelling. Zie de
jaaraangifte checklist.
Vanuit loondienst, naast je baan of vanuit de WW
De stappen zijn voor iedereen gelijk. Waar je vandaan komt bepaalt wat je er vooraf bij moet regelen.
Vanuit loondienst
Volledig de overstap
Check je arbeidscontract op een concurrentie- of relatiebeding. Begin niet als zzp’er bij je eigen ex-werkgever voor hetzelfde werk: dat is het schoolvoorbeeld van schijnzelfstandigheid. Zorg voor een buffer, de eerste factuur wordt pas na weken betaald.
Naast je baan
Parttime zzp’er
Vraag toestemming voor nevenwerkzaamheden als je contract dat eist. Het urencriterium van 1.225 uur haal je naast een baan meestal niet, dus reken niet op de zelfstandigenaftrek. Haal je die uren wel, dan geldt voor starters in de eerste vijf jaar niet de extra eis dat je bedrijf meer dan de helft van je totale werktijd moet zijn. De KOR is bij een kleine omzet vaak logisch. Je zzp-winst komt bovenop je loon in de aangifte.
Vanuit de WW
Startersregeling UWV
Vraag bij UWV eerst een onderzoeksperiode aan (maximaal zes weken) en daarna de startperiode: 26 weken lang 29 procent minder WW, geen sollicitatieplicht, alle inkomsten mag je houden. Voorwaarden: een ondernemingsplan en geen opdrachten voor de werkgever die je ontsloeg. Lees de regeling bij UWV.
Wat 2026 anders maakt
De meeste stappenplannen online zijn geschreven voor een arbeidsmarkt die niet meer bestaat. Dit is wat een starter in 2026 moet weten.
De zelfstandigenaftrek is bijna weg. In 2026 is de aftrek nog 1.200 euro, in 2027 900 euro. Tien jaar geleden was dat ruim 7.000 euro. Wie zijn tarief berekent op het belastingvoordeel van vroeger, komt tekort. De startersaftrek (2.123 euro in 2026, drie keer in de eerste vijf jaar) gaat volgens het Belastingplan 2027 per 1 januari 2027 naar 10 euro en verdwijnt per 2028, zonder overgangsrecht voor wie in 2025 of 2026 start; de Tweede Kamer stemt er naar verwachting op 12 november 2026 over. Wie in 2026 start, krijgt over dit jaar nog het volle bedrag. De mkb-winstvrijstelling van 12,7 procent blijft wel bestaan. Bedragen, voorwaarden en wat het netto scheelt: Zelfstandigenaftrek 2026 en 2027.
Daarnaast is de handhaving op schijnzelfstandigheid sinds 1 januari 2025 terug, en opdrachtgevers zijn daardoor voorzichtiger geworden met langdurige opdrachten op één plek. Het rechtsvermoeden onder de tariefgrens (zie stap 7) komt daar op 31 december 2026 bij, en de Zelfstandigenwet, beoogd per 1 januari 2028, moet wettelijk vastleggen wanneer iemand zelfstandig ondernemer is. Meer daarover op de pagina’s over het rechtsvermoeden en de Zelfstandigenwet.
Wat niet verandert: de vrijheid om je eigen opdrachten, tarieven en werktijden te kiezen. Dat is nog altijd de reden waarom ongeveer 1,2 miljoen mensen in Nederland als zzp’er werken (CBS, cijfers over 2025), en waarom van de 62.395 bedrijven die in het derde kwartaal van 2026 startten 82 procent een zzp’er was (KVK, 22 oktober 2026; de KVK telt inschrijvingen, ook parttime-zzp’ers onder de vijftien uur per week en nevenvestigingen). Lees ons artikel over de startcijfers.
Checklist
Gewoon hier, zonder e-mailadres achter te laten. Print de pagina of vink af in je hoofd.
- Zelftoets gedaan: mijn werk is echt zelfstandig werk
- Beroepseisen gecheckt (zorg, bouw, beveiliging, horeca) en bedrijf aan huis toegestaan
- Rechtsvorm gekozen (eenmanszaak)
- Bedrijfsnaam gecontroleerd, domeinnaam vastgelegd
- Ingeschreven bij KVK, KVK-nummer ontvangen
- Btw-id en omzetbelastingnummer binnen, aangiftetermijn bekend (of KOR aangevraagd)
- Zakelijke rekening en aparte spaarrekening voor btw en belasting
- Administratie en urenregistratie opgezet
- Uurtarief berekend, niet afgeleid van mijn oude salaris
- Overeenkomst van opdracht en algemene voorwaarden klaar
- Aansprakelijkheid verzekerd; AOV of broodfonds gekozen
- Datum in de agenda voor pensioen en buffer
Veelgestelde vragen
Moet ik me inschrijven bij KVK als ik maar een paar klussen doe?
Ja, zodra je structureel diensten aanbiedt tegen betaling. Een enkele klus voor familie of vrienden telt niet. Twijfel je, doe dan de ondernemerscheck op kvk.nl. Inschrijven kost 85,15 euro en is verplicht binnen een week na de start.
Hoe lang duurt het voordat ik een btw-nummer heb?
De Belastingdienst stuurt je btw-id en omzetbelastingnummer binnen twee weken na je KVK-inschrijving per post. Je hoeft er niets voor aan te vragen.
Is een zakelijke rekening verplicht?
Voor een eenmanszaak niet. Veel banken staan zakelijk gebruik van een privérekening in hun voorwaarden niet toe, en een gescheiden rekening maakt je administratie en aangifte eenvoudiger.
Hoeveel belasting betaal ik als zzp’er?
Btw draag je af over je omzet (meestal 21 procent, die je apart zet). Over je winst betaal je inkomstenbelasting in box 1, na aftrek van de zelfstandigenaftrek (1.200 euro in 2026, 900 euro in 2027), de startersaftrek (2.123 euro in 2026; volgens het Belastingplan 2027 nog 10 euro in 2027 en niets vanaf 2028) en de mkb-winstvrijstelling (12,7 procent). De
tarieven in box 1 zijn in 2026: 35,75 procent tot 38.883 euro, 37,56 procent tot 78.426 euro en 49,50 procent daarboven. Daar gaan de heffingskortingen weer vanaf (de kortingen op de belasting waar iedereen recht op heeft), en daar komt de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet over je winst bij. Reken je eigen situatie na met het rekenvoorbeeld op de
uurtariefpagina.
Kan ik zzp’er worden naast mijn baan?
Ja. Controleer je arbeidscontract op een verbod op nevenwerkzaamheden of een concurrentiebeding, en houd er rekening mee dat je het urencriterium van 1.225 uur meestal niet haalt, waardoor je geen recht hebt op zelfstandigenaftrek.
Kan ik starten als zzp’er vanuit een WW-uitkering?
Ja, via de startersregeling van UWV: na een onderzoeksperiode van maximaal zes weken volgt een startperiode van 26 weken waarin je 29 procent minder WW ontvangt, geen sollicitatieplicht hebt en al je inkomsten mag houden. Je mag in die periode niet werken voor de werkgever die je ontsloeg.
Heb ik een ondernemingsplan nodig?
Nee. Het is niet verplicht. UWV eist het wel voor de startersregeling, en een bank voor een lening. Voor de meeste starters met een eenmanszaak volstaat een berekening van je uurtarief en je vaste lasten.
Wat is het verschil tussen een zzp’er en een freelancer?
Let op: De informatie op deze pagina is met zorg samengesteld op basis van officiële bronnen (KVK, Belastingdienst, UWV, Ondernemersplein, Staatsblad) en is voor het laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Bedragen, drempels en regels veranderen jaarlijks en soms tussentijds. Deze pagina is redactionele informatie en geen juridisch of fiscaal advies. Raadpleeg voor je persoonlijke situatie een belasting- of arbeidsrechtadviseur.
← Terug naar de kennisbank
