De overgangsregeling voor bestaande bestel- en vrachtauto’s in de Nederlandse zero-emissiezones (ZE-zones) is bedoeld om ondernemers en particulieren meer tijd te geven om over te stappen naar uitstootvrije voertuigen. Hieronder een gedetailleerde uitleg van de regelingen, gebaseerd op de huidige informatie:
1. Overgangsregeling voor bestelauto’s
Voor bestelauto’s die vóór 1 januari 2025 op kenteken zijn gezet, gelden de volgende overgangsperiodes, afhankelijk van de emissieklasse:
- Euro 5 bestelauto’s: Deze mogen tot 1 januari 2027 de ZE-zones in. Na deze datum moeten ze uitstootvrij zijn (elektrisch of waterstof) om toegang te behouden.
- Euro 6 bestelauto’s: Deze hebben een langere overgangsperiode en mogen tot 1 januari 2029 de ZE-zones in. Na deze datum geldt ook hier de eis van uitstootvrij rijden.
- Euro 1 t/m 4 bestelauto’s: Deze hebben geen toegang meer tot de ZE-zones sinds 1 januari 2025, tenzij ze vallen onder een specifieke ontheffing (zie hieronder).
- Benzine- of LPG-bestelauto’s: Voor deze voertuigen gelden geen specifieke overgangsregelingen op basis van emissieklasse. Als ze niet uitstootvrij zijn, verliezen ze toegang na de genoemde data voor Euro 5 of 6.
Voorwaarde: De bestelauto moet vóór 1 januari 2025 op naam van de eigenaar staan. Nieuwe registraties na deze datum vallen niet onder de overgangsregeling en moeten direct uitstootvrij zijn.
2. Overgangsregeling voor vrachtauto’s
Voor vrachtauto’s zijn de regels iets anders, omdat deze vaak een langere levensduur hebben en de overstap naar uitstootvrij complexer is:
- Euro 6 vrachtauto’s: Deze mogen tot 1 januari 2030 de ZE-zones in. Na deze datum moeten ze uitstootvrij zijn.
- Euro 5 en ouder: Deze hebben sinds 1 januari 2025 geen toegang meer tot de ZE-zones, tenzij een ontheffing is verleend.
- Plug-in hybride vrachtauto’s (PHEV): Vrachtauto’s met een plug-in hybride aandrijving die na 1 januari 2025 op kenteken zijn gezet, worden niet als uitstootvrij beschouwd en vallen niet onder de overgangsregeling. Ze verliezen toegang na 1 januari 2030, tenzij ze volledig uitstootvrij worden omgebouwd.
3. Ontheffingen
In sommige gevallen kunnen voertuigen die niet voldoen aan de uitstootvrije eisen een ontheffing krijgen:
- Particuliere bestelauto’s: Bestelauto’s die door particulieren worden gebruikt (niet zakelijk) kunnen een ontheffing aanvragen. Dit geldt bijvoorbeeld voor campers of voertuigen voor persoonlijk gebruik. De ontheffing wordt per gemeente beoordeeld.
- Specifieke situaties: Ondernemers met Euro 5 of 6 bestelauto’s die na 1 oktober 2023 een uitstootvrij voertuig hebben besteld, maar door lange levertijden nog niet geleverd hebben gekregen, kunnen een tijdelijke ontheffing aanvragen. Dit geldt ook voor vrachtauto’s in vergelijkbare situaties.
- Hardheidsclausule: Voor uitzonderlijke gevallen, zoals financiële problemen of technische onmogelijkheden, kan een gemeente een ontheffing verlenen. Dit wordt per situatie beoordeeld.
- Dagontheffingen: Sommige gemeenten bieden een beperkt aantal dagontheffingen per jaar (bijvoorbeeld 12) voor voertuigen die incidenteel de ZE-zone in moeten.
Aanvraagprocedure: Ontheffingen moeten bij de betreffende gemeente worden aangevraagd. Elke gemeente kan aanvullende voorwaarden stellen, zoals een maximum aantal ontheffingen per voertuig of bedrijf.
4. Praktische details
- Controle: Toegang tot ZE-zones wordt gecontroleerd via kentekenregistratie met camera’s. Overtredingen leiden vanaf 1 juli 2025 tot boetes: €120 voor bestelauto’s en €310 voor vrachtwagens (exclusief administratiekosten).
- Gemeentelijke verschillen: Hoewel de overgangsregelingen landelijk zijn vastgelegd in het Klimaatakkoord en de Harmonisatieafspraak Zero Emissie Stadslogistiek, kunnen gemeenten aanvullende regels of ontheffingen hanteren. Het is belangrijk om de specifieke regels van de betreffende ZE-zone te controleren.
- Subsidies en ondersteuning: Om de overstap te vergemakkelijken, zijn er subsidies beschikbaar, zoals de Subsidie Emissieloze Bedrijfsauto’s (SEBA) voor bestelauto’s en de AanZET-regeling voor vrachtauto’s. Daarnaast bieden sommige gemeenten lokale subsidies of advies voor ondernemers.
5. Belangrijke data samengevat
- 1 januari 2025: Start ZE-zones, geen toegang voor Euro 1-4 bestelauto’s en Euro 5 vrachtauto’s zonder ontheffing.
- 1 juli 2025: Einde waarschuwingsperiode, boetes worden uitgedeeld.
- 1 januari 2027: Einde overgangsregeling voor Euro 5 bestelauto’s.
- 1 januari 2029: Einde overgangsregeling voor Euro 6 bestelauto’s.
- 1 januari 2030: Einde overgangsregeling voor Euro 6 vrachtauto’s.
Advies
- Controleer de emissieklasse van je voertuig via de RDW-kentekencheck.
- Raadpleeg de website van de gemeente waar je de ZE-zone wilt betreden voor specifieke regels en ontheffingen.
- Overweeg tijdig de overstap naar een uitstootvrij voertuig, gezien de lange levertijden en beschikbare subsidies.