Hieronder volgt een uitlegpagina/FAQ-sheet over het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR). Deze tekst is geschreven in duidelijke, toegankelijke taal en beantwoordt veelgestelde vragen over wat de wet inhoudt en wat deze betekent voor werkenden en werkgevers.
Wat is het wetsvoorstel VBAR? (soms ook afgekort als WVBAR)
Wat is de Wet VBAR?
De Wet Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR) is een wetsvoorstel van het Nederlandse kabinet om duidelijker te maken wanneer iemand een werknemer is en wanneer iemand een zelfstandige (zzp’er). Het doel is om schijnzelfstandigheid tegen te gaan en werkenden aan de onderkant van de arbeidsmarkt beter te beschermen. Schijnzelfstandigheid betekent dat iemand werkt als zzp’er, maar eigenlijk dezelfde rechten zou moeten hebben als een werknemer, zoals ontslagbescherming of een minimumloon.
De wet vervangt de huidige Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) en is op 27 juni 2024 voor advies naar de Raad van State gestuurd. De verwachting is dat de wet op 1 januari 2026 ingaat, maar dit kan nog veranderen.
Waarom komt deze wet er?
Er is nu vaak onduidelijkheid over of iemand een zzp’er of een werknemer is. Dit zorgt voor problemen:
- Werkenden missen soms rechten waar ze aanspraak op zouden moeten hebben.
- Werkgevers weten niet altijd zeker of ze iemand als zzp’er mogen inhuren.
- De Belastingdienst en andere instanties kunnen lastig handhaven.
Met de Wet VBAR wil het kabinet:
- Meer duidelijkheid geven over arbeidsrelaties.
- Schijnzelfstandigheid verminderen.
- Zorgen dat werkenden met lage uurtarieven beter beschermd worden.
Wat verandert er met de Wet VBAR?
De wet heeft twee belangrijke onderdelen:
- Een duidelijker toetsingskader
De wet maakt het makkelijker om te bepalen of iemand een werknemer of een zzp’er is. Dit gebeurt met een nieuw toetsingskader dat kijkt naar:- Werkgeversgezag (W): Wordt de werkende aangestuurd door een leidinggevende? Zijn er werkinhoudelijke of organisatorische instructies? Dan wijst dat op een arbeidsovereenkomst.
- Eigen rekening en risico (Z): Doet de werkende het werk voor eigen rekening, met eigen materialen en financiële risico’s? Dan wijst dat op zelfstandigheid. Het idee is dat je deze twee elementen tegen elkaar afweegt. Als gezag zwaarder weegt, is iemand waarschijnlijk een werknemer. Als zelfstandigheid zwaarder weegt, is het een zzp’er.
- Rechtsvermoeden bij een laag uurtarief
Als iemand minder dan €33 per uur verdient (bedrag per juli 2024, kan nog aangepast worden), wordt aangenomen dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst. De werkgever moet dan bewijzen dat dit niet zo is. Dit helpt werkenden met lage tarieven om makkelijker rechten zoals een minimumloon of vakantiedagen te claimen.
Veelgestelde vragen (FAQ)
1. Wat betekent dit voor zzp’ers?
Als je als zzp’er werkt en je tarief boven de €33 per uur ligt, verandert er waarschijnlijk weinig, zolang je echt zelfstandig werkt (bijvoorbeeld met eigen tools en zonder directe aansturing). Maar als je onder dat tarief zit, kan een opdrachtgever je eerder als werknemer moeten behandelen, tenzij bewezen wordt dat je echt zelfstandig bent.
2. Wat betekent dit voor werkgevers/opdrachtgevers?
Je moet goed kijken hoe je iemand inhuurt. Als je een zzp’er aanstuurt alsof het een werknemer is (bijvoorbeeld met vaste werktijden of werkinstructies), kan de wet zeggen dat het een arbeidsovereenkomst is. Dit kan extra kosten met zich meebrengen, zoals premies en loon bij ziekte. Bij tarieven onder €33 per uur moet je extra alert zijn.
3. Gaat dit schijnzelfstandigheid echt stoppen?
De wet maakt het makkelijker om schijnzelfstandigheid te herkennen en aan te pakken, maar het blijft afhankelijk van hoe het in de praktijk wordt toegepast. De Raad van State twijfelt of de wet genoeg verschil maakt, omdat het vooral bestaande regels verduidelijkt.
4. Wanneer gaat de wet in?
De planning is 1 januari 2026, maar dat hangt af van hoe snel de Tweede en Eerste Kamer het wetsvoorstel goedkeuren. Tot die tijd handhaaft de Belastingdienst vanaf 1 januari 2025 al strenger op basis van de huidige regels.
5. Wat als ik nu al met zzp’ers werk?
Het is slim om nu al te checken hoe je arbeidsrelaties zijn ingericht. Wordt iemand aangestuurd als een werknemer? Is het tarief lager dan €33? Dan kan het verstandig zijn om je contracten of werkwijze aan te passen vóór de wet ingaat.
6. Wat is dat rechtsvermoeden precies?
Het rechtsvermoeden betekent dat bij een uurtarief onder €33 de wet aanneemt dat iemand een werknemer is. De werkende hoeft alleen te laten zien wat hij verdient; daarna moet de opdrachtgever bewijzen dat er geen arbeidsovereenkomst is. Dit geeft werkenden met lage tarieven meer macht om hun rechten te claimen.
Wat zijn de voor- en nadelen?
Voordelen:
- Meer zekerheid voor werkenden met lage tarieven.
- Duidelijker regels voor werkgevers en zzp’ers.
- Minder ruimte voor oneerlijke concurrentie door schijnzelfstandigheid.
Nadelen:
- Het kan lastiger worden om flexibel met zzp’ers te werken.
- Extra administratieve lasten voor werkgevers.
- Sommige echte zzp’ers kunnen gedwongen worden in loondienst te gaan.
Hoe kun je je voorbereiden?
- Voor werkenden: Check je uurtarief en hoe je werkt. Word je aangestuurd of werk je echt zelfstandig? Als je onder €33 verdient, kun je met deze wet mogelijk rechten claimen.
- Voor werkgevers: Bekijk je contracten met zzp’ers. Zorg dat ze echt zelfstandig werken als je ze als zzp’er wilt inhuren, vooral bij lage tarieven.
Slotwoord
De Wet VBAR wil de arbeidsmarkt eerlijker en duidelijker maken. Het is een stap tegen schijnzelfstandigheid, maar roept ook vragen op over hoe praktisch het werkt. Tot de wet ingaat, is het slim om je situatie alvast onder de loep te nemen. Heb je vragen? Neem contact op met een juridisch adviseur of kijk op de website van de Rijksoverheid voor updates.
Laatste update: 27 maart 2025