Het kabinet heeft het aangepaste wetsvoorstel voor een verplichte AOV voor zelfstandigen op vrijdag 12 september 2025 voor advies naar de Raad van State gestuurd, het hoogste adviesorgaan dat elk wetsvoorstel beoordeelt voordat het naar de Kamer gaat. De premie gaat van 6,5 naar 5,4 procent van de winst, met een maximum van 171 euro bruto per maand. Daar staat tegenover dat de wachttijd, de periode waarin je ziek bent maar nog geen uitkering krijgt, wordt verlengd naar twee jaar. Dat meldt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In het eerdere voorstel uit 2024 was die wachttijd nog één jaar.
Voorstel aangepast na 2.260 reacties en kritiek van UWV en Belastingdienst
De Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (Baz) verzekert elke zelfstandige tot de AOW-leeftijd en keert bij arbeidsongeschiktheid maximaal het wettelijk minimumloon uit. Op de openbare inspraakronde kwamen 2.260 reacties binnen, en zowel UWV als de Belastingdienst waren kritisch over de vraag of het oorspronkelijke voorstel wel uit te voeren was. Beide organisaties zeggen nu dat het in deze vorm onder voorwaarden kan. Het maximum van 171 euro is gebaseerd op het huidige minimumloon en de huidige kostenraming; wie minder winst maakt, betaalt minder premie.
Door de langere wachttijd vallen de kosten lager uit, meldt de NOS. Volgens het ministerie kan de uitkering daardoor bovendien vaker worden gebaseerd op de vastgestelde belastingaangifte, zodat er minder vaak geld moet worden teruggevorderd. De twee jaar sluit aan bij de periode waarin werkgevers het loon van zieke werknemers doorbetalen voordat de WIA ingaat, de arbeidsongeschiktheidsregeling voor werknemers. Volgens het kabinet is driekwart van de zelfstandigen nu niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid.
Eigen verzekering mag blijven, wie ook in loondienst werkt betaalt soms niets
Zelfstandigen mogen buiten de verzekering via het UWV blijven als zij een eigen, private AOV hebben die aan voorwaarden voldoet; in het voorstel heet dat de opt-out. Om dat werkbaar te houden komt er één moment per jaar, aan het eind van het kalenderjaar, waarop je van de publieke naar een private verzekering kunt overstappen, vergelijkbaar met de zorgverzekering. Nieuw is een regeling voor zelfstandigen die daarnaast in loondienst werken: wie via de WIA al recht heeft op een uitkering op minimumloonniveau, hoeft geen premie voor de Baz te betalen. Wie ziek wordt, moet in het nieuwe voorstel de eerste twee jaar zelf overbruggen, bijvoorbeeld met spaargeld of een broodfonds.
Zzp-organisaties: “geen vetpot”, maar acceptabel
Vereniging Zelfstandigen Nederland was eerst tegen en vindt het voorstel nu acceptabel, zei voorzitter Cristel van de Ven tegen de NOS: “Het is een beetje kiezen tussen twee kwaden.” Een meerderheid van haar leden is volgens haar nog altijd niet blij, maar een deel wacht juist op de verzekering omdat zij nu geen dekking kunnen krijgen. Henk van der Schaft van FNV Zelfstandigen noemde het “geen vetpot, maar wel goed dat het zo betaalbaarder wordt”. Een woordvoerder van het UWV zei tegen de NOS dat de wet technisch uitvoerbaar lijkt, mits er genoeg capaciteit bij de artsen komt.
Na het advies van de Raad van State moet het wetsvoorstel nog door de Tweede en de Eerste Kamer; een ingangsdatum noemt het kabinet niet. Wat de politieke partijen van verplicht verzekeren vinden, staat in de ZZP Kieswijzer voor de verkiezingen van oktober.
Actualisering: kritisch advies, wetsvoorstel bij de Kamer, invoering rond 2030 (september 2026)
De Raad van State oordeelde op 11 december 2025 dat de verplichte AOV niet of nauwelijks uitvoerbaar is en adviseerde eerst de WIA te vereenvoudigen. Het kabinet zette door: op 23 maart 2026 diende minister Aartsen van Werk en Participatie het wetsvoorstel in bij de Tweede Kamer. De kern uit september 2025 staat daarin overeind: premie 5,4 procent, maximaal 171 euro per maand naar het bedrag van 2025 dat jaarlijks wordt aangepast, wachttijd twee jaar, een uitkering van 70 procent van de gemiddelde winst tot het minimumloon, en de mogelijkheid om met een eigen verzekering buiten het stelsel te blijven. De beoogde invoering ligt rond 2030. Wat de wet precies inhoudt, wie eronder valt en wat nog niet vastligt, zoals de datum die bepaalt of je bestaande AOV onder de soepelere overgangsregels valt, staat in de kennisbankpagina Wat is de BAZ?
Bron: Rijksoverheid, “Wetsvoorstel voor basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen naar de Raad van State” (12 september 2025) · NOS, “Zzp’ers voorzichtig positief over verzekering” (12 september 2025) · Tweede Kamer, wetsvoorstel 36912 (23 maart 2026)
Redactionele noot: dit artikel is in september 2026 redactioneel herzien.
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen: Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS. Ontwikkelingen worden waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid geplaatst. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.