Zorgaanbieders in de gehandicaptenzorg slagen er nauwelijks in hun inhuur van zzp’ers af te bouwen, ondanks het oplopende risico op naheffingen door de Belastingdienst. Dat blijkt uit de Benchmark Langdurige Zorg 2026 van accountantsorganisatie BDO, die vandaag verscheen. De afbouw die de Wet DBA in gang zette, vertaalde zich nauwelijks in vaste dienstverbanden, maar vooral in een uitstroom uit de sector.
BDO raamt die uitstroom in de gehandicaptenzorg op ongeveer 1.945 zorgprofessionals, met een geschat kosteneffect van 110,2 miljoen euro. De onderzoekers noemen dit een voorzichtige schatting en houden er rekening mee dat de werkelijke uitstroom hoger ligt. Het aandeel personeel niet in loondienst in de totale personeelskosten daalde daarbij slechts beperkt, van 14,9 naar 13,6 procent. Juist bij de zwaardere cliëntprofielen blijven instellingen afhankelijk van zelfstandigen, waardoor de afbouw daar het lastigst is.
Spagaat tussen boeterisico en bezetting
“Of de zorg uiteindelijk beter wordt van de Wet DBA valt nog te bezien”, schrijft BDO. Bij een aantal instellingen leidt de uitstroom inmiddels tot zorgen over de cliëntveiligheid. In 2025 zetten aanbieders stappen om inhuur die niet aan de Wet DBA voldoet af te bouwen, wat slechts gedeeltelijk lukte. Daardoor blijft het risico op handhaving en boetes door de Belastingdienst in 2026 reëel. Waar dat risico substantieel is, namen instellingen een waarschuwende toelichting op in hun jaarrekening.
Het patroon keert vaker terug in dit dossier. ZZP Nieuws beschreef eerder individuele zorgaanbieders die hun zzp-inzet stopzetten en het AZW-onderzoek naar zzp in de zorg, dat liet zien dat handhaving zorg-zzp’ers vooral indirect raakt, via het gedrag van werkgevers. De afhankelijkheid speelt sectorbreed: in de ouderenzorg verlieten naar schatting ruim 3.000 mensen de sector, eveneens grotendeels zonder overstap naar loondienst. Het ziekteverzuim liep in de gehandicaptenzorg verder op naar 8,5 procent, in de ouderenzorg naar 9,2 procent.
Bezuinigingsdreiging blijft boven de sector hangen
Financieel sloot de gehandicaptenzorg 2025 goed af, met een resultaat dat met 16 procent steeg naar 349,9 miljoen euro en een rendement van 2,5 procent. BDO waarschuwt dat dat beeld vertekend is: het rendement leunt zwaar op verouderd vastgoed met lage kapitaallasten, terwijl de zorgexploitatie zelf doorgaans negatief is. Minister Sterk schrapte op 28 mei 2026 weliswaar definitief 203 miljoen euro aan geplande kortingen voor 2027, maar vanaf 2028 staan voor de gehandicaptenzorg nog besparingen in de boeken die oplopen tot circa 265 miljoen euro in 2029. Daarbovenop kondigde het kabinet in het coalitieakkoord structurele ombuigingen van ongeveer een miljard euro op de hele langdurige zorg aan, waarvan volgens BDO een kleiner deel bij de gehandicaptenzorg terechtkomt. BDO adviseert instellingen stevig in te zetten op AI en digitale technologie om de personeelsuitstroom op te vangen.
Bron: BDO Benchmark Langdurige Zorg 2026
Redactie ZZP Nieuws – Redactie ZZP Nieuws publiceert sinds 2014 dagelijks nieuws, duiding en achtergronden voor zelfstandig ondernemers in Nederland. De redactie werkt vanuit primaire bronnen — Rijksoverheid, rechtspraak, Kamerstukken en CBS — en plaatst ontwikkelingen waar mogelijk in de context van eerdere wetgeving en beleid. Onafhankelijkheid van overheid, vakbonden en commerciële partijen staat voorop. Lees meer over de redactie.