Amsterdam, 5 februari 2025 – De Belastingdienst houdt zich in de praktijk niet aan de afgesproken afspraken bij controles op schijnzelfstandigheid onder zzp’ers. Daarover hebben verschillende Tweede Kamerleden hun zorgen geuit, op basis van ontvangen signalen.
Wat is de afspraak?
Vanaf 1 januari 2025 zou de handhaving van de Wet DBA strenger worden, maar met een overgangsjaar waarin eerst waarschuwingen uitgedeeld worden, zo heette het. Boetes en terugwerkende naheffingen zouden pas later, vanaf 2026, aan de orde komen. Deze ‘zachte landing’ was bedoeld om zzp’ers en opdrachtgevers de tijd te geven zaken op orde te krijgen.
Wat speelt er nu?
Kamerleden Thierry Aartsen (VVD), Mariska Rikkers-Oosterkamp (BBB) en Hans Vijlbrief (D66) vrezen dat de Belastingdienst in de praktijk direct overgaat tot boekenonderzoeken zonder eerst een gele kaart of waarschuwing te geven. Ze vragen zich af of er sprake is van ‘risicogerichte’ opsporingsacties en willen inzage in het aantal waarschuwingen dat is uitgedeeld en wanneer tot boekenonderzoek is overgegaan.
Gevaren voor zzp’ers
Zzp’ers – zoals bijvoorbeeld chauffeurs met eigen voertuigen – lopen volgens de Kamerleden het risico dat ze plotseling geconfronteerd worden met naheffingen en fiscale boetes, terwijl zijzelf dachten dat eerst een informele waarschuwing zou komen.
Hoe de regels er officieel uitzien
- Per 1 januari 2025: handhaving op schijnzelfstandigheid is hervat, maar terugwerkende kracht wordt beperkt tot 2025, tenzij kwaadwilligheid of eerdere waarschuwingen spelen.
- Waarschuwingen eerst: in 2025 worden waarschuwingen gegeven; boetes volgen alleen als er geen herstel plaatsvindt .
- Vanaf 2026: keiharde handhaving, inclusief boetes en naheffingen tot vijf jaar terug, gaat in.
Waarom is dit belangrijk voor jou als zzp’er?
- Onvoorziene naheffingen – Als de Belastingdienst direct boekenonderzoek start, kun je geconfronteerd worden met onverwachte terugvorderingen.
- Onzekerheid rond modelovereenkomsten – Vanaf 2025 zijn er geen nieuwe modelcontracten meer goed te keuren; bestaande modellen zijn geldig tot eind 2029, maar alleen als ze goed worden nageleefd.
- Risico’s blijven bestaan – Zelfstandigen die in de praktijk niet zelfstandig opereren, lopen het risico op kwalificatie als werknemer met alle fiscale en juridische gevolgen.
Wat kun je doen?
- Check je contracten en praktijk: zorg dat je contracten én de uitvoering voldoen aan zelfstandig ondernemerschap.
- Documenteer je zelfstandigheid: laat zien dat je vrij bent in werktijden, tarieven, vervanging en wijze van werken.
- Volg actuele informatie: de Belastingdienst organiseert webinars en sessies om je te ondersteunen.
- Wees alert op waarschuwingen: ontvang je een waarschuwing? Reageer dan direct en documenteer je aanpassingen.
Conclusie
Hoewel de overheid in 2025 nog een overgangsfase beloofde zonder boetes, blijkt uit Kamerbrief en signalen dat de praktijk strenger kan zijn. Zzp’ers doen er goed aan om proactief te checken of hun bedrijfsvoering en contracten voldoen aan criteria voor zelfstandig ondernemerschap. Wie dat doet, is beter beschermd tegen onverwachte belastingnaleving en sancties.
Bronnen: Nieuwsblad Transport, Rijksoverheid.nl, Personeelsnet.nl en Ten Advocaten.
Redactie ZZP Nieuws publiceert dagelijks nieuws, duiding en updates voor zelfstandig ondernemers in Nederland. Lees meer over onze redactie.