Veel zzp’ers blijken hun fiscale pensioenruimte niet te benutten, terwijl daar juist in 2025 opvallend veel voordeel valt te behalen. Uit een onderzoek van Knab onder ruim 1.000 zelfstandigen blijkt dat de ondervraagde zzp’ers gemiddeld ongeveer € 4.800 per jaar aan belastingvoordeel mislopen doordat zij hun jaarruimte niet gebruiken. Het gaat hier om een gemiddelde uit het onderzoek — de daadwerkelijke bedragen verschillen per ondernemer.
Opvallend is dat dit niet om kleine bedragen gaat. Wie de cijfers uit het onderzoek zou doortrekken naar de hele zzp-populatie, komt uit op potentieel miljarden euro’s aan onbenutte fiscale voordelen. Dat is niet exact te berekenen, omdat de pensioenruimte per ondernemer verschilt, maar de trend is duidelijk: veel zelfstandigen laten geld liggen dat zij nu én later kunnen gebruiken.
Onbekendheid blijft de grootste drempel
De belangrijkste reden dat jaarruimte niet wordt benut, blijkt simpel: veel zzp’ers weten niet precies wat het is of hoe het werkt. In het Knab-onderzoek geeft een aanzienlijk deel van de respondenten aan nooit bewust met hun pensioenruimte te hebben gerekend. Daardoor gaat een fiscaal voordeel verloren dat relatief eenvoudig te benutten is.
Daarnaast heeft pensioenopbouw voor veel zelfstandigen geen hoge prioriteit. Eerst komen de buffer, investeringen in het bedrijf en lopende verplichtingen; pas later is er ruimte om na te denken over pensioen. Het gevolg: aan het eind van het jaar wordt niet of nauwelijks ingelegd, waardoor pensioenruimte ongebruikt blijft.
Afbouw van aftrekposten maakt jaarruimte aantrekkelijker
Juist in 2025 is jaarruimte relevanter dan in eerdere jaren. De zelfstandigenaftrek is opnieuw verlaagd en de mkb-winstvrijstelling blijft op een lager niveau dan ondernemers gewend waren. Daarmee wordt de ruimte om fiscaal te optimaliseren kleiner.
Voor zzp’ers zonder pensioenopbouw via een werkgever is jaarruimte een van de weinige manieren om belasting te besparen én tegelijkertijd vermogen op te bouwen voor later. Inleg in een pensioenproduct verlaagt direct het belastbare inkomen. Bij uitkering wordt belasting betaald — vaak tegen een lager tarief dan tijdens de werkzame jaren. Dat maakt de constructie voor veel ondernemers aantrekkelijk.
Hoe werkt jaarruimte precies?
Jaarruimte is het bedrag dat je jaarlijks fiscaal vriendelijk mag inleggen voor pensioenopbouw. De hoogte hangt af van je winst, eventuele pensioenopbouw in loondienst en je pensioentekort. Wie weinig pensioen opbouwt, heeft doorgaans meer ruimte.
Belangrijke voordelen:
- Direct belastingvoordeel: de inleg verlaagt je belastbare inkomen.
- Flexibiliteit: je bepaalt zelf hoeveel en wanneer je inlegt.
- Mogelijk lager belastingtarief bij uitkering: gunstig voor de netto-opbouw.
- Inhaalmogelijkheid via reserveringsruimte: ongebruikte jaren kun je in bepaalde gevallen alsnog benutten.
Toch blijkt uit het onderzoek dat slechts een kleine groep zzp’ers deze mogelijkheden volledig benut.
Wat kunnen zzp’ers nu doen?
Voor ondernemers die dit jaar wél optimaal gebruik willen maken van hun fiscale mogelijkheden, zijn een paar stappen belangrijk:
- Bereken je jaarruimte via een rekentool of adviseur.
- Check ook je reserveringsruimte, zodat gemiste jaren alsnog kunnen worden ingehaald.
- Combineer fiscaal voordeel met andere aftrekposten en vrijstellingen.
- Documenteer je keuzes voor een soepele belastingaangifte.
- Plan jaarlijks een vast moment om je pensioenopbouw te beoordelen.
Veel ondernemers merken dat een relatief kleine inleg al voor direct belastingvoordeel zorgt — en tegelijk bijdraagt aan een stevig pensioen voor later.
Conclusie
Het onderzoek maakt duidelijk dat veel zzp’ers nog kansen laten liggen, soms zonder het zelf te weten. Terwijl de fiscale ruimte voor ondernemers de afgelopen jaren is versoberd, biedt pensioenopbouw via jaarruimte juist een van de weinige nog beschikbare financiële voordelen. Zelfstandigen die hun jaarruimte benutten, verlagen niet alleen hun belastingdruk maar creëren ook rust en zekerheid richting de toekomst.
Bron: analyse op basis van onderzoek van Knab, zoals eerder gemeld door vakmedium Accountancy Vanmorgen.
Redactie ZZP Nieuws publiceert dagelijks nieuws, duiding en updates voor zelfstandig ondernemers in Nederland. Lees meer over onze redactie.