Laatst bijgewerkt: 4 oktober 2025, 18:06
De politieke knoop rond de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA) wordt pas vlak voor Kerst doorgehakt. Staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) belooft op 19 december 2016 het advies van de onafhankelijke evaluatiecommissie—onder leiding van arbeidsrechtsgeleerde prof. Gerrard Boot—samen met zijn eigen voortgangsrapport naar de Tweede Kamer te sturen. Daarna kan de Kamer er diezelfde week nog over debatteren.
Waarom dit uitstel?
Een Kamermeerderheid drong eerder aan op een eerste, snel oordeel over de praktijk met modelovereenkomsten, die sinds 1 mei 2016 de oude VAR-verklaring hebben vervangen. De commissie-Boot werd in april ingesteld om te beoordelen hoe de Belastingdienst de (model)overeenkomsten weegt en om kinderziektes in de uitvoering te signaleren. Volgens Wiebes is een zorgvuldige beoordeling nodig en hoort daar ruimte bij om over de zomer en het najaar praktijkervaring op te bouwen.
Wat staat er precies te gebeuren op 19 december?
De commissie brengt een rapport uit over de manier waarop de zzp-contractpraktijk door de Belastingdienst wordt beoordeeld. Tegelijk komt Wiebes met een voortgangsrapportage en kan de Kamer—zo is de afspraak—nog voor de feestdagen conclusies trekken en eventuele reparaties of verduidelijkingen bespreken.
Tussen VAR en werkelijkheid: waar wringt het?
Met de Wet DBA wil het kabinet schijnzelfstandigheid tegengaan door verantwoordelijkheden van opdrachtgever en opdrachtnemer beter in balans te brengen. In de praktijk zorgen onduidelijkheid over criteria, terughoudendheid bij opdrachtgevers en uiteenlopende interpretaties van modelovereenkomsten voor onrust in de markt. De commissie-Boot bekijkt juist deze uitvoeringsvragen.
Handhaving: ruimhartig, maar niet onbeperkt
De wet geldt sinds 1 mei 2016. Voor gewenning is een transitieperiode afgesproken tot 1 mei 2017. Wiebes heeft eerder aangegeven dat er in die periode terughoudend wordt gehandhaafd en—indien nodig—na mei nog steeds maatwerk mogelijk is. Daarmee wil hij voorkomen dat goedwillende opdrachtgevers en zzp’ers klem komen te zitten terwijl spelregels worden verduidelijkt.
Wat betekent dit nu voor zzp’ers en opdrachtgevers?
- Blijf werken met passende overeenkomsten. Gebruik een (model)overeenkomst die past bij de feitelijke manier van werken en leg afspraken concreet vast.
- Volg de Kamerweek vóór Kerst. In die week kan duidelijk worden of er aanpassingen of extra criteria komen.
- Let op communicatie van de Belastingdienst. Eventuele verduidelijkingen of aanvullende handreikingen worden daar gepubliceerd.
Kader: Wat is de Wet DBA ook alweer?
De Wet DBA verving per 1 mei 2016 de VAR. In plaats van vooraf zekerheid via een VAR ligt de bewijslast nu bij beide partijen: opdrachtgever én zzp’er moeten kunnen laten zien dat er geen feitelijke dienstbetrekking is. Daarvoor kunnen zij gebruikmaken van door de Belastingdienst beoordeelde (model)overeenkomsten. Doel: het terugdringen van schijnzelfstandigheid en beter kunnen handhaven.
Bronnen
- Verslaggeving en planning rondom 19 december en Kamerdebat in de Kerstweek (samenvatting, 29 september 2016).
- Achtergrond en bevestiging van de 19 december-planning en rol commissie-Boot (2016).
- Instelling commissie (model)overeenkomsten per april 2016.
- Wettekst en beleidsdoel (Eerste Kamer-dossier 34.036).
- Uitleg transitieperiode tot 1 mei 2017.
Redactie ZZP Nieuws publiceert dagelijks nieuws, duiding en updates voor zelfstandig ondernemers in Nederland. Lees meer over onze redactie.