Een groeiend aantal zelfstandigen merkt dat opdrachten moeilijker te verkrijgen zijn. Uit recente signalen uit de arbeidsmarkt blijkt dat ongeveer een kwart van de zzp’ers minder opdrachten krijgt of zelfs opdrachten ziet verdwijnen. Belangrijke oorzaak lijkt de aanhoudende onzekerheid rond wet- en regelgeving voor zelfstandigen en de handhaving op schijnzelfstandigheid.
Hoewel de vraag naar flexibel inzetbare professionals in veel sectoren blijft bestaan, zijn opdrachtgevers voorzichtiger geworden.
Onzekerheid bij opdrachtgevers speelt grote rol
De discussie rond arbeidsrelaties, mogelijke nieuwe zzp-wetgeving en strengere controles zorgt ervoor dat organisaties risico’s proberen te beperken. In sommige gevallen kiezen opdrachtgevers ervoor om:
- opdrachten anders in te vullen,
- zelfstandigen via tussenconstructies in te huren,
- of tijdelijk helemaal geen zzp’ers meer in te schakelen.
Vooral grotere organisaties en overheidsinstanties nemen vaker een afwachtende houding aan.
Praktische gevolgen voor zelfstandigen
Voor zzp’ers kan deze ontwikkeling merkbare impact hebben. Sommige zelfstandigen zien:
- opdrachten verdwijnen of starten later,
- tarieven onder druk komen te staan,
- meer concurrentie tussen zelfstandigen ontstaan.
Vooral sectoren met veel discussie over arbeidsrelaties, zoals zorg, overheid, ICT en bouw, lijken deze effecten sterker te ervaren.
Groei aantal bedrijven versus actieve zelfstandigen
Opvallend is dat tegelijkertijd het aantal ingeschreven zzp-bedrijven nog licht groeit. Dat betekent echter niet automatisch dat meer zelfstandigen actief werken. Steeds vaker houden ondernemers een inschrijving aan terwijl zij tijdelijk minder opdrachten uitvoeren of deels terugkeren naar loondienst.
Dit verklaart waarom sommige statistieken groei laten zien, terwijl in de praktijk juist minder opdrachten beschikbaar zijn.
Politieke ontwikkelingen blijven bepalend
Het kabinet werkt aan nieuwe regels rond zelfstandigen en arbeidsrelaties. Tegelijk blijft de uitvoering en handhaving onderwerp van discussie. Voor zowel zzp’ers als opdrachtgevers is vooral duidelijkheid belangrijk, zodat zij weten waar zij aan toe zijn.
Zolang die duidelijkheid ontbreekt, lijkt voorzichtigheid in de markt voorlopig aan te houden.
Blik vooruit
Ondanks de huidige onzekerheid blijft zelfstandig ondernemerschap een belangrijk onderdeel van de Nederlandse arbeidsmarkt. In veel sectoren is flexibiliteit noodzakelijk en blijft vraag naar specialistische kennis bestaan.
De komende periode zal moeten blijken of nieuwe regelgeving en politieke keuzes leiden tot meer stabiliteit of juist verdere veranderingen in de zzp-markt.
Bronnen
Arbeidsmarktsignalen en onderzoek naar zzp-opdrachten (o.a. berichtgeving RTL Nieuws, sectormedia en analyses rond zzp-wetgeving en handhaving arbeidsrelaties).
Redactie ZZP Nieuws publiceert dagelijks nieuws, duiding en updates voor zelfstandig ondernemers in Nederland. Lees meer over onze redactie.